«Մոսկվայի ռուս-թուրքական պայմանագիրն ստորագրված է եղել 25 տարի ժամանակահատվածով». Ռուբեն Շուխյան

Պատմաբան Ռուբեն Շուխյանը սոցկայքի իր էջում գրել է. «1925-ին Թուրքիայի այն ժամանակվա վարչապետ Իսմեթ Ինյոնյունը դեսպան Վինոգրադովին ասել էր հետևյալը. «Նոր երկիրը (Թուրքիան) պետք է հետևի իր միջազգային պարտավորություններին (խոսքը Մոսկվայի պայմանագրի մասին է), իսկ 25 տարին լրանալուց հետո Թուրքիան, իհարկե, կվերադարձնի այդ տարածքները (Կարսի մարզը)»։
Տարիներ առաջ համացանցում ռուսերեն բնագրով տեղադրվեց դիվանագետ, լուսահոգի Լևոն Էյրամջյանցի «25 տարին անցել էր 1946 թվականի մարտի 16-ին» ուշագրավ հոդվածը, որտեղ հեղինակի կողմից բերված են որոշակի ապացույցներ, որ 1921-ի մարտի 16-ին կնքված, իր բնույթով ապօրինի Մոսկվայի ռուս-թուրքական պայմանագիրը ստորագրված է եղել 25 տարի ժամանակահատվածով, և այդ ժամկետն ամրագրված է եղել պայմանագրին կից եղած առանձին երկկողմանի գաղտնի արձանագրություններում (1939-ի սովետա-գերմանական Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտի նմանությամբ): Ըստ Էյրամջյանցի, Մոսկվայի պայմանագրին կից նշված այդ արձանագրությունները հույժ գաղտնիության պատճառով ընդհանրապես երբևիցե հրապարակված կամ ուսումնասիրված չեն եղել, մեր կողմից նշենք, որ թերևս ապացուցված չէ նաև նրանց առկայությունն ընդհանրապես:
Լևոն Էյրամջյանցի հոդվածը գրվել է 2001-ին և կրում է 1990-ականների Հայաստանի արտաքին հարաբերությունների վերաբերյալ վիճելի դրույթներ, սակայն հավաքված և մեզ հետաքրքրող փաստագրական տվյալների առումով՝ բավականին արժեքավոր է: Մանրամասները կից նյութում՝ ռուսերեն բնագրի հղումով»:

«Արցախի դեմ պատերազմը պետք է դիտարկել նաև որպես ինքնության ոչնչացման քաղաքականություն»․ Հովիկ Ավանեսով (լուսանկար)
29108.10.2026, 14:00
«Կոնսերվատորիայի պատից հանվել են պատերազմում զոհված երաժիշտների նկարները». Վարդան Հակոբյան (ՈՒՂՂՎԱԾ)
34207.10.2026, 22:48
«Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության» գործադիր տնօրենն ու տեղակալը կարգապահական տույժի են ենթարկվել
43607.10.2026, 00:00
Թբիլիսիի կենտրոնում հայտնաբերվել են հայերեն արձանագրությամբ պատմական քարեր (լուսանկար)
44406.10.2026, 19:48
«Դավիթ Բաբայանն իր վերջին նամակում ինձ գրել էր, որ ինքը պարտավոր է գնալ թշնամու մոտ». Նաիրի Հոխիկյան
44106.10.2026, 01:12
Ոսկանյան Աստվածաշնչի տպագրության 360-ամյակին նվիրված գիտաժողով կանցկացվի՝ 22 երկրի ներկայացուցչի մասնակցությամբ
39005.10.2026, 21:24
«Սանահինի կամուրջն է. քար առ քար մեր պատմությունը քանդվում է». Լևոն Ջավախյան
45004.10.2026, 22:12
«Տասնյակ միլիոնավոր դոլարների ծախս ընդդեմ եկեղեցու, իսկ Սպիտակ տան ներկայացուցիչն շտապում է Սուրբ Էջմիածին». Վահագն Ավագյան
44304.10.2026, 21:24