«Ներկայիս Հայաստանը հիմնվել է իսլամական աշխարհում գոյությունը պահպանած կրոնական միլեթի ռեսուրսի հիման վրա». Ստեփան Դանիելյան

Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանի գրառումը. «Ըստ Սամուել Հանթինգտոնի («Քաղաքակրթությունների բախումն ու միջազգային հարաբերությունների վերափոխումը» գրքի թեզիսների)՝ աշխարհը բաժանված է ութ գլխավոր քաղաքակրթությունների և Արևմտյան քաղաքակրթության մոդելը մյուսների համար անհամատեղելի է: Կարճ ասած, այդ քաղաքակրթությունները կարող են հատվել, բայց երբեք չեն կարող մեկը մյուսի վերափոխվել, այսինքն՝ մեկի արժեքային համակարգը մյուսի համար խորթ է՝ ըստ սահմանման:

Եթե հայերի պատմությունը դիտարկենք, ապա Հայաստանը ժամանակին լուծվել է հարևան ազգերի մեջ, որովհետև խորթ է եղել իր հարևան քաղաքակրթություններին՝ իսլամականին ու քրիստոնյա ուղղափառականին: Իրականում մենք պատկանում ենք Արևելքի Քրիստոնյաների ժամանակին չհասցրած կայանալ վաղամեռիկ քաղաքակրթությանը, որի մի հատվածն ստեղծել է Իսլամն ու լուծվել նրա մեջ, իսկ մնացած բեկորները, կրոնական համայնքի կարգավիճակով, գոյատևել են իսլամական քաղաքակրթությունում:

Ներկայիս Հայաստանը հիմնվել է իսլամական աշխարհում գոյությունը պահպանած կրոնական միլեթի ռեսուրսի հիման վրա, հետագայում վերափոխվել պետականանման գոյակցության Ռուսական կայսրության աշխարհաքաղաքական շախմատային պարտիայի պահանջներից ելնելով:

Հիմա մեր հիմնական խնդիրն է փորձել հասկանալ, թե մենք ներկայիս որ քաղաքակրթության մասն ենք ցանկանում դառնալ ու ամենավատ նորությունն այն է, որ մեր ցանկությունը դեռ քիչ է, պետք է նաև այդ ցանկությունն աշխարհագրական առումով լինի իրականանալի, արժեքային կոդավորման հերցը դեռ մի կողմ դրած»: