«Անկրկնելի քանդակներով, հոյակերտ եկեղեցիով, անմարդաբնակ, սարերում կորած գյուղի մասին». Վահան Թումասյան

«Շիրակ կենտրոն» ՀԿ նախագահ Վահան Թումասյանը գրում է․ «Բարձր սարերում, անմարդաբնակ մի հնամենի գյուղի մասին՝ Ձորաշեն, բայց ոչ Աշոցքի․․․
Այսօր, ամբողջ օրը Շիրակի մարզի, Անիի համայքի դատարկված և դեռևս խորհրդային տարիներին լուծարված գյուղերում էի։ Հիմա ուզում եմ միայն մի քանի տող գրել անկրկնելի քանդակներով, հոյակերտ եկեղեցիով ու խաչքարերով, անմարդաբնակ, սարերում կորած գյուղի մասին։
Խորհրդային տարիներին գյուղն անվանակոչվել է Ձորաշեն, գտնվում է կրկին լուծարված, սակայն դեռևս 4 ընտանիք ունեցող Բարձրաշեն գյուղից Մարալիկ գնացող ճանապարհի վրա։ Նախկին անունը Ղըռխ է։ 1901 թվականին տպագրված Շիրակի գյուղերի մասին մի աշխատությունում, այդ գյուղի մասին միայն երկու տող կա գրված, թեև հին պարբերականներում և արխիվային նյութերում հաճախակի եմ հանդիպել Ղըռխի մասին փոքրիկ հրապարակումների, սակայն պատշաճ ուշադրության չեմ դարձել, այլ գյուղերի մասին էի կարդում․․․։
Մի խոսքով նշածս աշխատությունում միայն գրած է․ որ 1900-ականների սկզբին ունեցել է 49 տուն, 190 իգական և 192 արական բնակչություն, բոլորը հայ-կաթոլիկներ են եղել, եկեղեցին կոչվել է ս․ Աստվածածին, որը հսկել է Վարդան վարդապետ Հերթեցյանը։
Անկեղծ ասած հարևան Բարձրաշեն գյուղը հաճախակի գնալու ճանապարհին, չգիտես ինչու չէի կանգնել և չէի ուսումնասիրել, ինչը արեցի այսօր։ Եկեղեցին ներսից հատկապես մի յուրահատուկ գեղեցկություն ունի, խաչքարերն ու քանդակազարդ քարերը նույնպես․․․ափսոս մասնագետ չեմ, սակայն հուսամ մասնագետները համապատասխան ուշադրության կարժանացնեն այդ, սարերում կորած պատմամշակութային թանկարժեք գանձին։ Ի դեպ այդ գյուղի կարող է և պետք է դառնա Շիրակում տուրիզմի զարգացման առումով ևս կարևոր վայր»։










Հնագետները հայտնաբերել են I դարի սինագոգ, որտեղ, հնարավոր է, քարոզել է Հիսուսը
101820.09.2026, 23:12
Արցախի մշակութային ժառանգության օմբուդսմենի գրասենյակը միջազգային հանրությունից ակնկալում է գործնական քայլեր
99319.09.2026, 16:12
Նախատեսվում է «Տիրինկատարի վիշապաքարերը և մշակութային լանդշաֆտը» հայտը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հիմնական ցանկում գրանցել 2028-2029 թթ.
59418.09.2026, 23:42
«Օսկար»-ի առաջադրվելուց հետո ռեժիսոր Անդրեյ Զվյագինցևը ճանաչվել է «օտարերկրյա գործակալ»
113418.09.2026, 18:54
Վարդգես Սուրենյանցի «Լքյալը» 130 տարի անց առաջին անգամ Հայաստանում է. ինչպես է կտավը հայտնվել Ղազախստանում (լուսանկար)
54417.09.2026, 21:36
Արցախի մշակույթի նախկին նախարարները դիմել են Ժաննա Անդրեասյանին
58416.09.2026, 14:48
Հայտնի են «Էմմի» մրցանակաբաշխության դափնեկիրները (տեսանյութ)
233115.09.2026, 13:55
«Մատուռն ուսումնասիրված և ընդգրկված չէ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկում»․ Վարդան Ոսկանյան
83113.09.2026, 16:48