Տափի՝ Հայաստանի ուշագրավ և կանգուն բերդերից մեկը

Արարատի մարզի Ուրցաձոր գյուղի մոտակայքում՝ Խոսրով գետի ափին է գտնվում միջնադարյան մի ընդարձակ բնակավայր, որը հայտնի է Ուրծ անվամբ։ Միջնադարում այս գավառը պատկանել է Ուրծյաց նախարարական տոհմին։ Ուրծ գյուղաքաղաքի եզրին պահպանվել և մեզ է հասել միջնադարյան նշանավոր բերդերից մեկը՝ Տափի բերդը, որը հայտնի է նաև Գևորգ Մարզպետունու ամրոց անվամբ։

Բերդը կառուցվել է 10-րդ դարում, ունի ուղղանկյունաձև պարիսպ՝ չորս անկյուններում ամրացված շրջանաձև աշտարակներով։ Պարսպից ներս գտնվում է 13-րդ դարում կառուցված թաղածածկ եկեղեցին, որի քարերը սպիտակ ֆելզիտից են։ Եկեղեցու հյուսիսային պատին 1256 թվականին փորագրված արձանագրության մեջ հիշատակվում է «Տափ» տեղանունը։

1496 թվականին Տափի եկեղեցին հիշատակվում է որպես գրչօջախ։ Տարածքում կան նաև եկեղեցիների, վանքերի և այլ բերդերի հետքեր։