«Խաչենի իշխանությանը վերաբերող եզակի քաղաքական փաստաթուղթ». Համլետ Պետրոսյան

Պատմաբան, Տիգրանակերտի արշավախմբի ղեկավար Համլետ Պետրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում լուսանկարներ է տեղադրել՝ գրելով. «Դադիվանք, խաչքար, 1182 թ.: Խաչենի իշխանությանը վերաբերող եզակի քաղաքական փաստաթուղթ, խաչքար բառի միակ հիշատակությունը և փիլիսոփայական ծածկագիրը:
Խաչքարի աջ կողի հայերեն արձանագրությունը. «ՈԼԱ (1182) թուիս: Ես Հասան որդի Վախտանգա, տէր Հաթերքո և Հանդաբերդոյ, Խաչինաբերդո և Հաւախաղացին կացի յաւագութեան ամս :Խ: Շատ պատերազմա եւ յաղթեցի թշնամեաց իմոց աւգնականութեամբն Աստուծոյ: Եւ եղեն ինձ :Զ: որդի, զբերդերս և զգաւառս ետու նոցայ և եկի ի վանքս մաւտ յիմ եղբայրս Գրիգորէս և եղէ կրաւնաւոր: Եւ բերի զխաչաքարս յԱզուա, շատ աշխատութեամբ և բազում հնարիւք եւ կանգնեցի սուրբ նշան հոգոյ իմո յիշատակ: Արդ, վասն ձեր հոգոյդ, որք ընթեռնոյք՝ զիս յաղաւթս յիշեցէք»:
Ինչպես տեսնում ենք, կանգնեցնելու թիվը գրված է Հայոց թվականով: Խաչքար, Հանդաբերդ, Խաչինաբերդ, Հավախաղաց տեղանունները հասկանալի են միայն հայերեն: Ավելին, կա հայերեն ծածկագիր արձանագրություն, որը հայտնում է. «Ձեռնայգիր է իմ՝ Հասանայ. եղբա՜յրք, զգաստ կացայք: Ես յաշխարհայս չետարա ոչինչ. հաւատացա՜յք, դո[ւ]ք այլ չտանիք»:
Դադիվանքում կա 200 արձանագրություն՝ միայն հայերեն, են, չկա նույնիսկ այլալեզու մեկ տառ:
Ասում են՝ դա կարևոր չէ, դա աղվանա-ուդիական ժառանգություն է:

Երևանում մեկնարկեց «Ոսկե ծիրան» 23-րդ միջազգային կինոփառատոնը
95Երեկ, 23:06
«Պատմության թանգարան այցելություններից երբեք չեմ հոգնում». Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ)
56010.07.2026, 14:42
«Արձակուրդիս առաջին օրն այցելեցի «Էրեբունի» թանգարան». Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ)
56010.07.2026, 12:30
Թագավորական գինիներից մինչև բռնապետի հավաքածու. Վրաստանում առաջին անգամ բացել են Ստալինի գաղտնի նկուղը (լուսանկար)
183409.07.2026, 23:51
«Մեր սիմվոլները մեզ փոխանցված պատգամ են». Անուշ Հակոբյան
61009.07.2026, 23:18
Վանդալիզմի դեպք՝ Ստամբուլի հայկական գերեզմանատանը
38509.07.2026, 21:18
Մահացել է Արտաշես Ալեքսանյանը
71806.07.2026, 08:54
«Կախազարդ՝ խաչի տեսքով. մ.թ.ա. VII–VI դդ». Անուշ Հակոբյան (լուսանկար)
74606.07.2026, 02:12