«Խաչենի իշխանությանը վերաբերող եզակի քաղաքական փաստաթուղթ». Համլետ Պետրոսյան

Պատմաբան, Տիգրանակերտի արշավախմբի ղեկավար Համլետ Պետրոսյանը ֆեյսբուքյան իր էջում լուսանկարներ է տեղադրել՝ գրելով. «Դադիվանք, խաչքար, 1182 թ.: Խաչենի իշխանությանը վերաբերող եզակի քաղաքական փաստաթուղթ, խաչքար բառի միակ հիշատակությունը և փիլիսոփայական ծածկագիրը:
Խաչքարի աջ կողի հայերեն արձանագրությունը. «ՈԼԱ (1182) թուիս: Ես Հասան որդի Վախտանգա, տէր Հաթերքո և Հանդաբերդոյ, Խաչինաբերդո և Հաւախաղացին կացի յաւագութեան ամս :Խ: Շատ պատերազմա եւ յաղթեցի թշնամեաց իմոց աւգնականութեամբն Աստուծոյ: Եւ եղեն ինձ :Զ: որդի, զբերդերս և զգաւառս ետու նոցայ և եկի ի վանքս մաւտ յիմ եղբայրս Գրիգորէս և եղէ կրաւնաւոր: Եւ բերի զխաչաքարս յԱզուա, շատ աշխատութեամբ և բազում հնարիւք եւ կանգնեցի սուրբ նշան հոգոյ իմո յիշատակ: Արդ, վասն ձեր հոգոյդ, որք ընթեռնոյք՝ զիս յաղաւթս յիշեցէք»:
Ինչպես տեսնում ենք, կանգնեցնելու թիվը գրված է Հայոց թվականով: Խաչքար, Հանդաբերդ, Խաչինաբերդ, Հավախաղաց տեղանունները հասկանալի են միայն հայերեն: Ավելին, կա հայերեն ծածկագիր արձանագրություն, որը հայտնում է. «Ձեռնայգիր է իմ՝ Հասանայ. եղբա՜յրք, զգաստ կացայք: Ես յաշխարհայս չետարա ոչինչ. հաւատացա՜յք, դո[ւ]ք այլ չտանիք»:
Դադիվանքում կա 200 արձանագրություն՝ միայն հայերեն, են, չկա նույնիսկ այլալեզու մեկ տառ:
Ասում են՝ դա կարևոր չէ, դա աղվանա-ուդիական ժառանգություն է:

Բրազիլիայում գտել են Անրի Մատիսի՝ 2025-ին գողացված աշխատանքները (տեսանյութ)
410Երեկ, 22:35
Դանիայում ֆուտբոլի դաշտի տակ հայտնաբերվել է միջնադարյան պահպանված եկեղեցի
417Երեկ, 22:11
Առաջին ուշագրավ գտածոները՝ Թալինի իջևանատան պեղումների արդյունքում
170Երեկ, 21:42
«Ինձ այնքան չեն հուզում պատմությունը կեղծող թուրքերը, որքան հայախոս մոլախոտերը». Արշակ Զաքարյան
269Երեկ, 02:06
«Կբարձրացնե՞ք Դադիվանքի, Գանձասարի հարցը». Աննա Գրիգորյանը՝ Սիսակ Գաբրիելյանին (տեսանյութ)
28617.08.2026, 13:42
«Հետաքրքիր, յուրօրինակ ու ֆենոմենալ տիպ է եղել Ազնավուրը». Գոռ Մադոյան
38817.08.2026, 02:06
«Օկուպացված Արցախում պղծել են XVI դարի հայկական եկեղեցին»․ Արման Աբովյան (տեսանյութ)
82714.08.2026, 12:42
Արցախի բարբառը հասանելի է iPhone-ների iOS օպերացիոն համակարգում
87713.08.2026, 23:24