Արցախի պատմաերկրագիտական թանգարանի մուտքի դուռը. կորուսյալ արժեք

Արցախի պետական պատմարկրագիտական թանգարանը աչքի էր ընկնում իր հարուստ ցուցադրությամբ և ակտիվ գործունեությամբ, սակայն բուն թանգարանային ցուցադրությունից զատ արժեքավոր նմուշների շարքում էր նաև թանգարանի մուտքի դուռը։ Այն պատրաստվել է արցախցի վարպետ Ռոբերտ Ասկարյանի կողմից՝ 1983-85 թվականներին։ Այն պատրաստվել է արցախյան ընկուզենու փայտից։ Երկու փեղկերից յուրաքանչյուրը քանդակազարդ շրջանակներով բաժանված են երեք մասի։ Այս շրջանակների մեջ պատկերված են հայ ավանդական ճարտարապետությունը, ընտանիքը և մշակույթը բնորոշող տարբեր կերպարներ։ Առաջին և երկրորդ պատկերների միջև ներառված է արձանագրությունը հետևյալ բովանդակությամբ. «Ղարաբաղեն հողեն մատաղ», «Օջաղներեն պողեն մատաղ» (հեղ. Գուրգեն Գաբրիելյան):

Ինչպես նշում է քանդակագործը, 1985 թվականին տեղի կոմունիստական իշխանությունները չեն ողջունել այս նախաձեռնությունը և սպառնացել են հեռացնել դուռն առհասարակ, եթե հայերեն տեքստի փոխարեն ադրբեջաներեն և ռուսերեն տեքստ չգրվի։ Դրան, հավանաբար, խանգարել է Ղարաբաղյան շարժումը և Արցախի անկախացումը։