ԱՊՀ ԱԳ նախարարների խորհուրդը հայտարարություն է ընդունել միջազգային հարաբերություններում միակողմանի սահմանափակող միջոցների կիրառման անթույլատրելիության մասին

Անկախ Պետությունների Համագործակցության անդամ երկրների արտաքին գործերի նախարարները հայտարարություն են ընդունել միջազգային հարաբերություններում միակողմանի սահմանափակող միջոցների կիրառման անթույլատրելիության մասին, որին Հայաստանը չի միացել։

Նախարարները նշել են, որ «միակողմանի սահմանափակող միջոցները» նշանակում են հարկադրական միջոցներ, որոնք ձեռնարկվում են պետության, խմբի կամ պետությունների ասոցիացիայի կողմից՝ խախտելով ՄԱԿ-ի կանոնադրությունը, ներառյալ ճնշում գործադրելը ցանկացած ձևով, լինի դա քաղաքական, իրավական, ֆինանսական կամ տնտեսական, որպեսզի ստիպեն մեկ այլ պետության փոխել իր քաղաքականությունը՝ դրանով իսկ հանգեցնելով ծախսերի և վնասների այդ պետության և նրա քաղաքական կուրսը աջակցողների համար։ Նման միջոցառումները, այդ թվում՝ արտատարածքային բնույթի, չեն նպաստում բարեկամական հարաբերությունների և փոխշահավետ համագործակցության ձևավորմանը և բացասաբար են անդրադառնում համաշխարհային և տարածաշրջանային զարգացման գործընթացների վրա։

Հայտարարության մեջ ասվում է, որ ցանկացած պետության կողմից միակողմանի սահմանափակող միջոցների ընդունումը հակասում է Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնադրությանը և միջազգային իրավունքին: Պետություններին խրախուսվում է զերծ մնալ միակողմանի սահմանափակող միջոցների ընդունումից, տարածումից և կիրառումից, որոնք խոչընդոտում են սոցիալ-տնտեսական զարգացման նպատակների իրագործմանը, հատկապես զարգացող երկրներում: Միակողմանի սահմանափակող միջոցների կիրառումը բացասաբար է անդրադառնում միջազգային առևտրատնտեսական համագործակցության և պետությունների կայուն զարգացման վրա և չի նպաստում բաց և ոչ խտրական բազմակողմ առևտրային համակարգի գործունեությանը։

Հայտարարությունում նշվում է, որ պետական ​​և մասնավոր գույքն ու ակտիվները, ներառյալ բանկային հաշիվները, պարտատոմսերը, անշարժ գույքը, ինչպես նաև հյուպատոսական և դիվանագիտական ​​շինություններն ու օբյեկտները, օգտվում են անձեռնմխելիությունից և ենթակա չեն սառեցման, առգրավման, բռնագրավման կամ որևէ այլ տեսակի սահմանափակման մեկ այլ պետության իշխանությունների կողմից միակողմանի սահմանափակող միջոցառումների իրականացման արդյունք: Պետությունների իրավասության անձեռնմխելիությունը և նրանց սեփականության անձեռնմխելիությունը միշտ պետք է հարգվեն և պաշտպանված լինեն միակողմանի սահմանափակող միջոցներից, որոնք խոչընդոտում են մարդու իրավունքների լիարժեք իրացմանը և խոչընդոտում են մարդու իրավունքների միջազգային պայմանագրերում ամրագրված իրավունքների լիարժեք իրականացմանը: Ոչ ոք չի կարող զրկվել ազատությունից կամ ազատ տեղաշարժից կամ ենթարկվել որևէ այլ տեսակի սահմանափակման։ Ցանկացած միակողմանի սահմանափակող միջոց, որը բացասաբար է անդրադառնում պետության բնակչության վրա և հանգեցնում է մարդասիրական գործողությունների տարածքի նեղացման՝ կանխելով բնակչության մարդասիրական կարիքների բավարարումը կամ մարդու իրավունքների լիարժեք իրացումը, ներառյալ նրա հիմնարար տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքները: իրավունքները, ինչպես ամրագրված են համապատասխան միջազգային պայմանագրերում, պետք է դիտարկել որպես մարդու իրավունքների լուրջ խախտում։

Անընդունելի են համարվում մշակույթի ոլորտում միակողմանի սահմանափակող միջոցառումները, որոշակի մշակութային և պատմական գործիչների նկատմամբ սահմանափակումները՝ հիմնված նրանց ազգության, քաղաքացիության կամ քաղաքական համոզմունքների ու հայացքների վրա, ինչպես նաև կոնկրետ երկրների կամ ժողովուրդների «մշակույթի չեղարկման» պրակտիկան։

Այս սկզբունքներին հավատարիմ մնալը կնպաստի մարդու իրավունքների հարգմանը, բազմակողմ համաշխարհային առևտրի բաց համակարգի զարգացմանը և մշակութային և հումանիտար կապերի ամբողջականության պահպանմանը։