Իրավաբանների միջազգային խորհուրդը դատապարտել է Ալեքսանդր Կոչուբաևի ձերբակալությունը

Իրավաբանների միջազգային հանձնաժողովը (ICJ) հայտարարություն է տարածել փաստաբան Ալեքսանդր Կոչուբաևի ձերբակալման վերաբերյալ։ Այս մասին հայտնում է «Իրավաբան․նեթ»-ը։

Հայտարարության մեջ նշվում է,-«Հայաստան. ՄԻՀ-ը դատապարտում է փաստաբան Ալեքսանդր Կոչուբաևի կալանավորումը և կոչ է անում նրան անհապաղ ազատ արձակել

Միջազգային իրավաբանական հանձնաժողովը (ՄԻՀ) դատապարտում է փաստաբան Ալեքսանդր Կոչուբաևի ձերբակալությունն ու կալանավորումը, ով ձերբակալվել է Երևանում 2025 թ. հոկտեմբերի 16-ին, իբրև թե արդարադատության պաշտոնյաների մասին զրպարտչական հայտարարությունների պատճառով, որոնք նա ենթադրաբար արել է ընթացիկ քրեական գործի քննության ժամանակ, որտեղ նա ներկայացնում է Տավուշի թեմի առաջնորդ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանին և 14 այլ մեղադրյալների: Արքեպիսկոպոսը, ով Հայ Առաքելական Եկեղեցու Տավուշի թեմի առաջնորդն է, մյուսների հետ միասին ձերբակալվել է 2025 թ. հունիսին և մեղադրվել ահաբեկչական գործողություններ նախապատրաստելու, զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելու և իշխանությունը զավթելու փորձի մեջ՝ կապված «Տավուշը հանուն հայրենիքի» բողոքի շարժման և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող հակակառավարական բողոքների մեջ իր դերի հետ:

«Փաստաբանի կալանավորումը, ակնհայտորեն միայն նրա մասնագիտական աշխատանքին վերաբերող հայտարարությունների համար, լուրջ միջամտություն է իրավաբանական մասնագիտության անկախության նկատմամբ», – ասել է Թեմուր Շակիրովը՝ ՄԻՀ-ի Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տնօրենը: «Փաստաբանները պետք է կարողանան պաշտպանել իրենց վստահորդներին և խոսել արդարադատության իրականացման մասին՝ առանց ահաբեկման կամ պատժի վախի»:

ՄԻՀ-ը կոչ է անում Հայաստանի իշխանություններին ապահովել Ալեքսանդր Կոչուբաևի անհապաղ ազատ արձակումը և վերջ դնել քրեական օրենքի կիրառմանը՝ փաստաբաններին պատժելու համար միայն իրենց մասնագիտական պարտականությունների իրականացման համար:

Համաձայն հանրությանը հասանելի տեղեկությունների, 2025 թ. հոկտեմբերի 16-ին Քննչական կոմիտեի աշխատակիցները Կոչուբաևին ձերբակալել են Շենգավիթի շրջանային դատարանում՝ Գալստանյանի գործով լսումից անմիջապես հետո: Հոկտեմբերի 17-ին Երևանի դատարանը հաղորդում է, որ Ալեքսանդր Կոչուբաևին կալանավորել է երկու ամսով՝ մինչև դատավարությունը Քրեական օրենսգրքի 490(2) հոդվածով մեղադրանքների հիման վրա, որը քրեականացնում է դատավորների, դատախազների, քննիչների և այլ արդարադատության պաշտոնյաների մասին «զրպարտչական» կամ «վնասակար» տեղեկատվության հրապարակումը՝ կապված նրանց մասնագիտական պարտականությունների հետ:

ՄԻՀ-ը հիշեցնում է, որ միջազգային մարդու իրավունքների օրենսդրության և չափանիշների համաձայն, փաստաբանները պետք է կարողանան իրականացնել իրենց մասնագիտական գործառույթներն առանց ահաբեկման, խոչընդոտման, հետապնդման կամ անհարկի միջամտության, և չպետք է պատժամիջոցների ենթարկվեն միայն ճանաչված մասնագիտական պարտականություններին և էթիկային համապատասխան գործողությունների համար:

ՄԻՀ-ը կոչ է անում իշխանություններին.

-անհապաղ ազատ արձակել Կոչուբաևին մինչև դատավարությունը,

-անհապաղ վերանայել նրա ձերբակալության, կալանավորման և նրա դեմ քրեական մեղադրանքների օրինականությունն ու անհրաժեշտությունը, և

-Քրեական օրենսգրքի 490-րդ հոդվածը համապատասխանեցնել միջազգային մարդու իրավունքների օրենսդրության և չափանիշների ներքո Հայաստանի իրավական պարտավորություններին:

Նախապատմություն

Համաձայն ՄԱԿ-ի Փաստաբանների դերի հիմնական սկզբունքների, «Կառավարությունները պետք է ապահովեն, որ փաստաբանները կարողանան կատարել իրենց բոլոր մասնագիտական գործառույթներն առանց ահաբեկման, խոչընդոտման, հետապնդման կամ անհարկի միջամտության» (Սկզբունք 16), և որ «փաստաբանները, ինչպես այլ քաղաքացիներ, ունեն արտահայտման ազատության իրավունք… Մասնավորապես, նրանք ունեն իրավունք մասնակցելու օրենքի, արդարադատության իրականացման և մարդու իրավունքների պաշտպանության և խթանման հարցերին վերաբերող հանրային քննարկումներին» (Սկզբունք 23):

Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագրի (ՔՔԻՄԴ) 19-րդ հոդվածը և Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի (ՄԻԵԿ) 10-րդ հոդվածը երաշխավորում են յուրաքանչյուրին արտահայտվելու ազատության իրավունքը: Բացի այդ, ՔՔԻՄԴ-ի 9-րդ հոդվածը և ՄԻԵԿ-ի 5-րդ հոդվածը երաշխավորում են ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը: Օրինական լինելու համար, այդ իրավունքների ցանկացած սահմանափակում պետք է նախատեսված լինի օրենքով, հետապնդի օրինական նպատակ և լինի անհրաժեշտ ու համաչափ ժողովրդավարական հասարակությունում»։