Հայաստանի և Ադրբեջանի ներկայացուցիչները համատեղ ասուլիս են տվել Euronews-ին

Դոհայում տված բացառիկ հարցազրույցում Հայաստանի և Ադրբեջանի ներկայացուցիչները Euronews-ին պատմել են, թե ինչպես է սկսվել խաղաղության գործընթացը և այն մասին, թե ինչ ընդհանուր ապագայի պետք է ձգտեն երկու երկրները։

«Հայաստանն ու Ադրբեջանը վերահաստատել են իրենց հանձնառությունը՝ տասնամյակներ տևած հակամարտություններից հետո Հարավային Կովկասի ամբողջ լանդշաֆտը փոխակերպելու համար համատեղ աշխատելու։

Մինչև վերջերս անհնար էր թվում հաշտությունը, երկար ժամանակ պատերազմով էր մթագնված տարածաշրջանը, այժմ երկու երկրները գտել են ընդհանուր լեզու ոչ միայն խաղաղության, այլև Եվրասիական տարածաշրջանի տնտեսական զարգացումը վճռականորեն խթանելու համար համատեղ աշխատելու նպատակով։

Նրանք քննարկել են, թե ինչպես է սկսվել նախկին թշնամիների միջև խաղաղության գործընթացը և ինչպես են երկու կողմերը շարունակում «վստահության պատին ևս մեկ աղյուս կառուցել»՝ շարժվելով դեպի ակտիվ տնտեսական համագործակցություն և անցյալում թողնելով պատերազմի ողբերգական գլուխը։

Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը և Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը նշել են, որ բանակցությունները սկսվել են 2020 թվականին՝ երկու երկրների միջև վերջին առճակատումից հետո։ Այս գործընթացն աջակցվել է Եվրոպական Միության կողմից և հանգեցրել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի և Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի միջև պատմական խաղաղության համաձայնագրի կնքմանը, որը ստորագրել է ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը։

Հրապարակային հարցազրույցում առաջին անգամ իր գործընկերոջ կողքին նստած՝ Հաջիևն ընդգծել է, որ երկու կողմերն էլ Բրյուսելում «լավ հնարավորություն ունեցան հանդիպելու», որից հետո երկու երկրների ղեկավարությունը որոշեց շարժվել դեպի խաղաղություն և «մի կողմ դնել նախկին տարաձայնությունները»։

Գրիգորյանը Euronews-ին ասել է, որ «առաջնորդները մտածում էին, թե ինչպես խաղաղություն և կայունություն բերեն տարածաշրջան», ինչը հանգեցրել է «ինչպես ինստիտուցիոնալացնել խաղաղությունը և առաջ շարժվել» քննարկմանը։

«Սա մեծ հաջողություն է, և մենք նշում ենք այն», - Euronews-ին տված հարցազրույցում ասել է Հայաստանի ներկայացուցիչը։

Խաղաղությունը ռազմավարական ապրանք է
«Բոլոր հակամարտություններում կողմերը միմյանց չեն վստահում։ Բայց մենք աշխատում ենք դրա վրա։ Ինչպես հայտնի երգում է ասվում՝ դա ևս մեկ աղյուս է պատի մեջ՝ արտահայտության դրական իմաստով։ Մենք աշխատում ենք դրա վրա՝ փորձելով կառուցել վստահության պատ, փորձելով շարժվել այս ուղղությամբ», - հավելել է Գրիգորյանը։

Ադրբեջանի ներկայացուցիչը հավելել է, որ համատեղ խաղաղության գործընթացը «հաջողության պատմություն է հակամարտությունների և պատերազմների համաշխարհային համատեքստում»։ Քանի որ «հակամարտության այս գլուխը փակվել է, և իրական խաղաղություն է հաստատվել տեղում», Ադրբեջանն ու Հայաստանը ձեռնամուխ են լինում տարածաշրջանում լայնածավալ տնտեսական զարգացմանը՝ երկու երկրների ընդհանուր բարօրության համար։

«Մենք վստահ ենք, որ տարածաշրջանային տնտեսական նախագծերի իրականացումը կբարձրացնի փոխկախվածությունը և կամրապնդի խաղաղությունը, ինչպես նաև տնտեսական օգուտ կբերի երկու հասարակություններին», - ասել է Հայաստանի ներկայացուցիչը։

«Մենք շարժվում ենք այս ուղղությամբ, և դրա ապացույցն այն է, որ Հիքմեթի հետ մենք նստած ենք ձեր ստուդիայում՝ Դոհայում», - ասել է Գրիգորյանը:

Երկու քաղաքական գործիչներն էլ ընդգծել են, որ ներկայիս խաղաղության գործընթացը նախատեսված է «ապագա սերունդների» համար, որ խաղաղությունը «անշրջելի է», և որ երկու երկրներն էլ աշխատում են այն բանի վրա, ինչը նրանք անվանում են «վստահության ամրապնդման միջոցառումներ», որպեսզի երկու ազգերը կարողանան փոխազդել, նույնիսկ եթե «դա պահանջում է մեծ աշխատանք երկու երկրներից և հասարակություններից» տասնամյակներ տևած պատերազմից հետո։

Հիքմեթ Հաջիևի խոսքով՝ Վաշինգթոնում ձեռք բերված «մեծ, գեղեցիկ գործարքը», որը Արմեն Գրիգորյանը հենց այդպես էլ անվանել է, պետք է հանգեցնի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև այսպես կոչված «Միջազգային խաղաղության և բարգավաճման Թրամփի երթուղու» (TRIPP) իրականացմանը։ Այս նախագիծը, նրանց պնդմամբ, նպատակ ունի «ամբողջությամբ փոխելու Եվրասիական մայրցամաքի տրանսպորտային քարտեզը»։

Գրիգորյանը նշել է, որ նախագծի իրականացումն այժմ ինտենսիվորեն քննարկվում է Միացյալ Նահանգների հետ։

«Հուսով եմ, որ դա շատ շուտով տեղի կունենա։ Դրանից հետո կսկսվի ամբողջ տեխնիկական գործընթացը, և մենք կաշխատենք տարածաշրջանն ապաշրջափակելու և այս ճանապարհը բացելու ուղղությամբ։ Սա մեր տարածաշրջանի համար հսկայական և չափազանց կարևոր պատմական նախագիծ է, և մենք շարունակում ենք շարժվել այս ուղղությամբ», - Euronews-ին տված բացառիկ հարցազրույցում ասել է Հայաստանի ներկայացուցիչը։

Բանակցողները եզրահանգել են, որ պատերազմն ավարտվել է, որ խաղաղությունը պետք է լինի «հավերժական» ապագա սերունդների համար, և որ երկու երկրներն էլ այժմ պետք է նայեն դեպի համատեղ ապագա։