Հայաստանն սկսել է տվյալներ հավաքել ռուսաստանցիների բանկային հաշիվների վերաբերյալ

РБК-ն երկուշաբթի՝ օգոստոսի 25-ին, հաղորդել է, որ հայկական բանկերն ու բրոքերներն սկսել են հարկային ռեզիդենտության մասին տեղեկատվություն խնդրել երկրում հաշիվներ ունեցող ռուսներից։

2025 թվականի սեպտեմբերին Հայաստանը և Ռուսաստանը կսկսեն ֆինանսական տեղեկատվության ավտոմատ փոխանակում։ Այսպիսով, բանկային և բրոքերային հաշիվներում ռուսների ակտիվների վերաբերյալ տվյալները հասանելի կդառնան Դաշնային հարկային ծառայությանը (ԴՀԾ)։

Տեղեկատվության փոխանակումը կիրականացվի Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ) ստանդարտին համապատասխան։ Հայաստանը պարտավորվել է պահպանել այն, երբ 2023 թվականի աշնանը վավերացրել է MLI BEPS կոնվենցիան։ Համաձայնագրի և ստանդարտի նպատակն է պայքարել հարկերից խուսափելու և կրկնակի հարկման դեմ։

Ռուսաստանցիների հաշիվները Հայաստանում կփակվեն, եթե նրանք չտրամադրեն տեղեկատվություն իրենց հարկային ռեզիդենտության մասին։
ՏՀԶԿ ստանդարտը պահանջում է, որ ֆինանսական հաստատությունները հավաքեն հաճախորդների անձնական տվյալները (անուն, ազգանուն, բնակության հասցե, ծննդյան ամսաթիվ և վայր, հարկային ռեզիդենտության երկիր, հարկային նույնականացման համար, հաշվի համար և դրա մնացորդ)։

Ռուսական «Ֆրանկ Մեդիա» բիզնես հրատարակության՝ Հայաստանի ֆինանսական շուկայում աղբյուրը հաստատել է տեղեկատվությունը։ Նրա խոսքով՝ հայկական բանկերն ու բրոքերներն արդեն իսկ կարգավորող մարմիններից հարցումներ են ստանում՝ ռուս հաճախորդներից հարկային ռեզիդենտության մասին տեղեկատվություն խնդրելու վերաբերյալ։ Եթե նրանք չկարողանան տրամադրել անհրաժեշտ տեղեկատվությունը, նրանց բանկային և բրոքերային հաշիվների սպասարկումը կդադարեցվի։

Ռուսաստանի օրենսդրության համաձայն՝ Ռուսաստանի Դաշնության հարկային ռեզիդենտ է համարվում այն ​​անձը, որը երկրում գտնվում է տարեկան առնվազն 183 օր։ Հայաստանի օրենսդրությունն օգտագործում է նույն սկզբունքը՝ մեկ բացառությամբ. անձը կարող է համարվել երկրի հարկային ռեզիդենտ, եթե նրա «կենսական շահերի կենտրոնը» գտնվում է հանրապետության տարածքում։ Օրինակ, երբ ընտանիքը, հիմնական բնակության վայրը կամ գործունեությունը գտնվում են Հայաստանում։

Տեղեկատվությունը Դաշնային հարկային ծառայությանը փոխանցելուց խուսափելու համար հայկական բանկերի ռուս հաճախորդները պետք է ներկայացնեն հարկային ռեզիդենտության վկայական՝ կա՛մ Հայաստանում, կա՛մ երրորդ երկրում։
Ռուսաստանը պարտավորվել է ներդնել OECD ստանդարտը և ֆինանսական տեղեկատվություն փոխանակել այն երկրների հետ, որոնք ստորագրել են MLI BEPS կոնվենցիան դեռևս 2018 թվականին: 2025 թվականի օգոստոսի դրությամբ փաստաթուղթը վավերացվել է 87 պետության կողմից։

Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա լայնածավալ ներխուժման սկսվելուց հետո եվրոպական երկրների մեծ մասը դադարեցրել է այս փոխանակումը Ռուսաստանի հետ: Դրանց թվում են Գերմանիան, Իտալիան, Ֆրանսիան, Բալթյան երկրները, Շվեյցարիան և այլն: Ռուսաստանը ճանաչել է այդ պետությունները՝ որպես «անբարյացակամ» և նաև դադարեցրել է նրանց հետ կիսվել իրենց քաղաքացիների՝ Ռուսաստանի Դաշնության հարկային ռեզիդենտների մասին ֆինանսական տեղեկատվությամբ։

Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայում պատերազմի ֆոնին Հայաստանը դարձել է հետխորհրդային տարածքում ռուսների շրջանում ամենատարածված իրավասություններից մեկը՝ արտասահմանյան բանկային և միջնորդական հաշիվներ բացելու համար։