Վիրահատություն և անզգայացում 400 տարի առաջ. չինական դամբարանում ուշագրավ գաղտնիք է բացահայտվել

Չինաստանի հին դամբարաններից մեկում հայտնաբերված բժշկական գործիքների նորագույն հետազոտությունը սենսացիոն բացահայտման է հանգեցրել։ Գիտնականներին հաջողվել է ապացուցել, որ դեռևս Մին դինաստիայի ժամանակաշրջանում (14-17-րդ դարեր) չինացի վիրաբույժները վիրահատություն ների ժամանակ օգտագործել են տեղային անզգայացում՝ հիվանդին փրկելով սոսկալի ցավերից։
Ամեն ինչ սկսվել է նրանից, որ հնագետները հին վիրաբույժի գերեզմանից հայտնաբերել են մետաղական մկրատ ու ունելի։ Ժամանակակից հատուկ սարքավորումներով քննելով այդ գործիքների մակերեսին պահպանված մանրագույն կարմրավուն մասնիկները՝ մասնագետները դրանց վրա թունավոր բույսի հյութի հետքեր են գտել։ Այս բույսը հնում հայտնի էր իր ուժեղ ցավազրկող հատկությամբ, սակայն միևնույն ժամանակ չափազանց վտանգավոր էր ու մահացու։ Գիտնականները պարզել են, որ հին բժիշկները քաջ գիտակցել են բույսի թունավոր լինելը, ուստի մշակել են տոքսինները նվազեցնելու հատուկ մեթոդներ՝ արմատները եփելով քացախի կամ լոբու հյութի մեջ։ Դրանից հետո ստացված հեղուկը զգուշությամբ քսել են հենց վիրահատվող հատվածին, ինչը թույլ է տվել հասնել ցավազրկող էֆեկտի՝ առանց հիվանդի կյանքը վտանգելու։
Հետաքրքիր է նաև հենց գործիքների պատրաստման որակը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ մկրատն ու ունելին պատրաստված են եղել բարձր մաքրության երկաթից, ինչը վկայում է այն ժամանակվա զարգացած մետաղագործության մասին։ Այնուամենայնիվ, այս մետաղը խոնավությունից արագ ժանգոտվում էր, ինչը նշանակում է, որ հին վիրաբույժները դեռ չէին պատկերացնում վարակների տարածման վտանգը և չունեին գործիքների ախտահանման հստակ համակարգ։ Այս գտածոն բժշկության պատմության համար շրջադարձային է, քանի որ այն առաջին ուղղակի ապացույցն է, թե ինչպես են հարյուրավոր տարիներ առաջ մարդիկ կարողացել բնության տված թույնը վերածել կյանքեր փրկող դեղամիջոցի։

Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակը շնորհվեց Ֆրենսիս Հալզենին՝ IceCube նեյտրինոների աստղադիտարանի ստեղծմանն ունեցած ներդրման համար
72106.10.2026, 19:12
Հնագետները էտրուսկների դամբարանում ոսկի, սպասք և կառքի մասեր են հայտնաբերել
133204.10.2026, 17:00
Հնագետները առաջին կին փարավոնի իշխանության նոր ապացույցներ են հայտնաբերել
90404.10.2026, 15:54
Գիտնականներն ստեղծել են գենետիկորեն մոդիֆիկացված բանաններ, որոնք չեն մգանում
236729.09.2026, 20:13
Ճապոնիայում կիրառել են աշխարհում առաջին «սրտի կպչուն վիրակապը», որը պատրաստվել է ցողունային բջիջներից (լուսանկար)
147429.09.2026, 18:37
Starship-ը վաղաժամ ավարտել է փորձնական թռիչքը
238828.09.2026, 22:55
Փարիզի կենտրոնում գալլական պաշտպանական կառույցների հետքեր են հայտնաբերել
250528.09.2026, 00:49
Միջերկրականի հատակին Մալթան ու Սիցիլիան կապող 13-հազարամյա «կամուրջ» են հայտնաբերել
212127.09.2026, 16:36