Երեքշաբթի, 20 հոկտեմբերի, 2026 թ.
|
Ստեփանակերտում`   +13 °C

Ճապոնիան զոնդ է ուղարկել Մարսի արբանյակ. այն կվերադառնա 5 տարի անց

Ճապոնիան զոնդ է ուղարկել Մարսի արբանյակ. այն կվերադառնա 5 տարի անց
109
Այսօր, 22:54

Ճապոնիան տիեզերանավ է բարեհաջող ուղարկել դեպի Ֆոբոս՝ Մարսի երկու բնական արբանյակներից մեկը։ Գիտնականները հույս ունեն պատմության մեջ առաջին անգամ Երկիր վերադարձնել այս երկնային մարմնի հողի նմուշները և պարզել, թե ինչպես են ձևավորվել Մարսի արբանյակները։
Արձակումը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 20-ի վաղ առավոտյան Ճապոնիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Տանեգասիմա տիեզերական կենտրոնից։ H3 հրթիռը տիեզերք է տարել Ճապոնիայի աերոտիեզերական հետազոտությունների գործակալության (JAXA) կողմից մշակված Մարսի արբանյակների ուսումնասիրության (MMX) զոնդը։

Արձակումից մոտ 71 րոպե անց զոնդը հաջողությամբ անջատվել է հրթիռից և շարունակել իր անկախ թռիչքը։

Մարս հասնելու համար նրան կպահանջվի գրեթե տասը ամիս։
Կարմիր մոլորակ ժամանումը նախատեսված է 2027 թվականի օգոստոսին, իսկ Երկիր վերադառնալը 2031 թվականին։

Արշավախմբի գլխավոր նպատակը Ֆոբոսն է՝ Մարսի երկու արբանյակներից ամենամեծը։ Այս փոքրիկ, անկանոն ձև ունեցող մարմինը մոտավորապես 27x22x18 կիլոմետր չափսեր ունի։ Այն գտնվում է մոլորակի մակերևույթից ընդամենը 6000 կիլոմետր հեռավորության վրա և օրական երեք անգամ պտտվում է դրա շուրջ։

Ժամանելուն պես տիեզերանավը կուսումնասիրի Ֆոբոսը և կփնտրի վայրէջքի համար հարմար վայրեր։ Այնուհետև Ֆրանսիայի և Գերմանիայի մասնագետների կողմից ստեղծված Idefix անունով փոքրիկ ռոբոտացված մարսագնացը կուղարկվի արբանյակի մակերես։

Արշավախմբի ամենադժվար մասը հիմնական տիեզերանավի վայրէջքն ու հողի հավաքումն է։ Ճապոնացի ինժեներները նախատեսում են հավաքել առնվազն 10 գրամ քար և փոշի, որոնք կտեղադրվեն հատուկ պարկուճի մեջ՝ Երկիր հասցնելու համար։
Չնայած այսպիսի համեստ քանակին՝ այս նմուշները կարող են բացառիկ արժեք ունենալ գիտության համար:
Գիտնականները մինչ օրս հստակ չգիտեն, թե ինչպես են առաջացել Ֆոբոսը և Մարսի երկրորդ արբանյակը՝ Դեյմոսը: Ըստ վարկածներից մեկի՝ դրանք աստերոիդներ են, որոնք ժամանակին հայտնվել են Կարմիր մոլորակի ձգողականության տիրույթում: Ըստ մեկ այլ տարբերակի՝ երկու արբանյակներն էլ առաջացել են բեկորներից՝ Մարսի և մեկ այլ երկնային մարմնի հզոր բախումից հետո:
Բերված հողի հետազոտությունը կօգնի պարզել, թե այս տեսություններից որն է ավելի մոտ ճշմարտությանը, և ավելին իմանալ Արեգակնային համակարգի վաղ պատմության մասին:
Նախագծին մասնակցում են հինգ երկրների տիեզերական գործակալություններ և կազմակերպություններ, այդ թվում՝ NASA-ն և Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը:
Առաքելության արժեքը գնահատվում է մոտ 578 միլիոն դոլար: