Հարվարդի ֆիզիկոսն առաջ է քաշել տիեզերքում «դրախտի» հավանական տեղակայման գիտական վարկածը

Հարվարդի համալսարանի նախկին դասախոս Մայքլ Գիլենն առաջ է քաշել մի հետաքրքիր վարկած, ըստ որի՝ դրախտը կարող է լինել ոչ միայն կրոնական պատկերացում, այլև իրական վայր տիեզերքի հեռավոր անկյուններում։ Գիտնականի ենթադրությամբ՝ այն կարող է գտնվել տեսանելի տիեզերքի սահմանից այն կողմ՝ մի տիրույթում, որը մեր աչքի և սարքավորումների համար ընդմիշտ մնալու է անհասանելի։ Գիլենն իր տեսակետը հիմնավորում է այն փաստով, որ տիեզերքն անընդհատ ընդարձակվում է, և որքան հեռու է գտնվում որևէ աստղաբույլ մեզնից, այնքան ավելի մեծ արագությամբ է այն հեռանում։
Ըստ ֆիզիկոսի՝ այդ հեռավոր սահմանի վրա, որտեղից լույսն այլևս չի հասնում մեզ, ժամանակը կարող է այլ կերպ գործել։ Նա ենթադրում է, որ տիեզերքի այդ հատվածում ժամանակը կարող է պարզապես կանգ առնել։ Այս վիճակը շատ նման է հավերժության մասին պատկերացումներին, որտեղ չկան անցյալ ու ապագա։ Հենց այս գիտական փաստն էլ գիտնականին հիմք է տվել մտածելու, որ կրոնական դրախտի նկարագրությունները կարող են ունենալ տիեզերական իրական հիմքեր։
Այդուհանդերձ, շատ այլ մասնագետներ թերահավատորեն են մոտենում այս տեսակետին։ Նրանք պարզաբանում են, որ տիեզերքի այդ «սահմանը» ոչ թե պատ է կամ կոնկրետ վայր, այլ պարզապես մեր տեսողության հնարավորության վերջնակետը։ Քանի որ լույսը որոշակի ժամանակում է հասնում մեզ, մենք տեսնում ենք միայն այն ամենը, ինչի լույսը հասցրել է տեղ հասնել տիեզերքի ստեղծման պահից ի վեր։ Մասնագետների կարծիքով՝ այդ սահմանից այն կողմ, հավանաբար, նույնատիպ աստղեր ու մոլորակներ են, պարզապես մենք դրանք երբեք չենք տեսնի։
Չնայած գիտական հանրության քննադատությանը, Մայքլ Գիլենի վարկածը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել։ Այն ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, թե ինչպես են գիտնականները փորձում կամուրջներ գտնել ճշգրիտ գիտության և մարդկության հնագույն հավատալիքների միջև։ Ներկայում այս ենթադրությունը մնում է՝ որպես հետաքրքիր փիլիսոփայական մտորում, քանի դեռ տիեզերքի խորքերից նոր ու ավելի հստակ տվյալներ չեն ստացվել։