Մարգարայի կամրջի բացումն ու փակումը

Հայաստանի և Թուրքիայի միջև ցամաքային ամենակարճ ճանապարհն անցնում է Արմավիրի մարզի սահմանային Մարգարա գյուղի մոտ գտնվող կամրջով, որը ձգվում է Արաքս գետի վրայով։ Կամուրջն անունն ստացել է համանուն գյուղից, որը հիմնվել էր 19-րդ դարի սկզբներին Մուշից և Իգդիրից գաղթած հայերի կողմից։ Հայտնի չէ, թե երբ է կառուցվել 170 մ․ երկարությամբ կամուրջը, սակայն հայտնի է, որ դեռևս 1915 թվականին ցեղասպանությունից մազապուրծ հայերը, երբ այս կամրջով անցնում էին Արևելյան Հայաստան, այն փայտից էր։ Մարգարայի կամրջի մասին հիշատակություն կա նաև Դրաստամատ Կանայանի մասին պատմություններում, որից իմանում ենք, որ ցեղասպանության ժամանակ, երբ Իգդիրի հայությունը, Դրոյի ուղեկցությամբ, փախչելով, հասնում է կամուրջ և անցնում այն, Դրոն իր հետևից այրում է կամուրջը։

Կամուրջը ևս մեկ անգամ պայթեցվում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1945 թվականին, Թուրքիայի կողմից, քանի որ վերջինս զգուշանում էր, որ Խորհրդային Միությունը կարող է Կարսն ու Էրզրումը նվաճելու փորձ կատարել այս ուղղությամբ։
Կամուրջն իր այժմյան տեսքն ստացել է 1963 թվականի աշնանը՝ Խորհրդային Միության և Թուրքիայի հետ համատեղ պայմանավորվածության համաձայն։
1980 թվականին Խորհրդային Միությունն այստեղ մաքսատուն է կառուցել, որը, սակայն, այդպես էլ երբեք չգործեց։
Արցախյան պատերազմի տարիներին, երբ Հայաստանը շրջափակման մեջ էր, այս կամրջի վրայով Հայաստան հասավ Սիրիայից ուղարկված մեծաքանակ հացահատիկը։ Սակայն 1993 թվականի ապրիլին Թուրքիայի կառավարության որոշմամբ հայ-թուրքական սահմանը, այդ թվում՝ Մարգարայի կամուրջը, փակվեց։ Թուրքական կողմը հայտարարեց, որ այս կամուրջը կբացվի միայն այն ժամանակ, երբ կկարգավորվի Ղարաբաղյան հարցը։
Երկար դադարից հետո կամուրջը նորից գործարկվեց այսօր՝ երկրաշարժից մեծապես տուժած Թուրքիա մարդասիրական օգնություն հասցնելու նպատակով։