«Ադրբեջանը դեմ է եղել, որ Հայաստանը միանա Black Sea Energy/Caspian-Black Sea-Europe Green Energy Corridor նախագծին». Հայկ Խանումյան

Արցախի ՏԿԵ նախկին նախարար Հայկ Խանումյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի էներգետիկ համակարգերը միանալու են իրար։
Տեխնիկական առումով տարբեր երկրների էլեկտրացանցերի միացումը սովորական և հասկանալի գործիք է, քանի որ այն բարձրացնում է ցանցի կայունությունը, մեծացնում է վթարների դիմակայունությունը և այլն։ Այս իմաստով Հայաստանի և Ադրբեջանի ցանցերի միացումը տեսականորեն կարող է որոշ չափով բարձրացնել երկու համակարգերի ճկունությունը։
Այսօր Հայաստանի էներգահամակարգը կապված է Իրանի հետ, Վրաստանի հետ (սահմանափակ հզորությամբ), փաստացի աշխատում է նաև Ռուսաստանի համակարգի սինխրոն գոտում (IPS/UPS)։ Սակայն կարևոր հանգամանք կա, որը ձախողման պատմություն է, Հայաստանի կառավարությունների թույլ կարողությունների ապացույց․ 2015 թվականից ի վեր Հայաստանը չի կարողանում կառուցել անհրաժեշտ ենթակառուցվածքները Վրաստանի հետ լիարժեք, բարձր հզորությամբ միացման համար (400 կՎ և HVDC նախագծեր), որոնք թույլ կտային իրական արտահանում իրականացնել դեպի Սև ծովի ուղղություն։
Սա համակարգերի կայունության մասին։ Հիմա առևտրի մասին։ Ադրբեջանը Հայաստանի էլեկտրաէներգիայի կարիքը չունի, Հայաստանը նույնպես ադրբեջանական էլեկտարէներգիայի կարիքը չունի։ Երկու երկրներում էլ կա արտադրության ավելցուկ։ Այսինքն, առևտրային առումով այս միացումը գրեթե ոչինչ չի տալիս։
Հայաստանի համար շատ ավելի մեծ օգուտ կտար Հայաստան–Թուրքիա էներգետիկ համակարգերի միացումը, քանի որ դա բացելու էր մեծածավալ արտահանման հնարավորություն՝ դեպի Թուրքիա և հետագայում դեպի եվրոպական շուկաներ։
Բայց ամենակարևոր շրջանցված թեման այն է, որ Ադրբեջանը դեմ է եղել, որ Հայաստանը միանա Black Sea Energy / Caspian-Black Sea-Europe Green Energy Corridor նախագծին՝ Սև ծովի հատակով անցնող էլեկտրական գծին, որը պետք է Կովկասը կապի Եվրոպայի հետ։ Այդ նախագծին միանալը Հայաստանի համար կնշանակեր իրական մուտք եվրոպական էներգետիկ շուկա, արտահանման երկարաժամկետ պայմանագրեր, էներգետիկ անվտանգության և քաղաքական կշռի աճ։
Հայաստանի և Ադրբեջանի էներգահամակարգերի միացումը կարող է փոքր-ինչ բարձրացնել ցանցերի տեխնիկական կայունությունն ու վթարների դիմակայությունը, բայց առևտրաշրջանառության տեսանկյունից գրեթե ոչինչ չի տալիս, քանի որ երկու երկրներում էլ կա էլեկտրաէներգիայի ավելցուկ։
Հետևաբար Հայաստանի իրական ռազմավարական նպատակը պետք է լինի ոչ թե փակ տարածաշրջանային միացումները, այլ միացումը դեպի Եվրոպա գնացող էներգետիկ միջանցքին, որտեղ կա շուկա, պահանջարկ և քաղաքական դիվիդենտ»։