Իսրայելն օրինականացրեց մահապատիժն ահաբեկիչների համար

Քնեսեթը հաստատել է Քրեական օրենսգրքում Իսրայելի ծայրահեղ աջ կուսակցությունների կողմից ներկայացված վիճահարույց փոփոխությունները, որոնք ընդլայնում են ահաբեկիչների համար մահապատժի շրջանակը: ԵՄ-ն և մարդու իրավունքների պաշտպանները կոչ են արել նրանց չեղյալ համարել այդ փոփոխությունները:
Անցյալում Իսրայելը մի քանի անհաջող փորձեր է կատարել՝ ընդլայնելու մահապատժի ենթակա հանցագործությունների շրջանակը: Մարտի 25-ին խորհրդարանական Ազգային անվտանգության կոմիտեն հաստատել է Քրեական օրենսգրքում փոփոխությունների վերջնական տարբերակը, որը մահապատիժ է նախատեսում ահաբեկչության մեջ մեղավոր ճանաչվածների համար: Մարտի 30-ին Քնեսեթն ինքը հաստատել է այս փոփոխությունները:

AFP-ի տվյալներով՝ փոփոխությունները թույլ են տալիս մահապատիժ կիրառել այն պաղեստինցու նկատմամբ, որը սպանում է իսրայելցու, բայց ոչ այն իսրայելցու նկատմամբ, որը սպանում է պաղեստինցու:

Մահապատիժն Իսրայելում գոյություն ունի որոշակի հանցագործությունների համար: Գործող օրենսդրության համաձայն՝ այն կարող է կիրառվել նացիստական ​​հանցագործների կամ նրանց համագործակիցների նկատմամբ, որոնք անմիջականորեն ներգրավված են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հրեաների զանգվածային սպանություններում:

Այս պատիժը վերաբերում է նաև նրանց, ովքեր մեղավոր են ճանաչվել հատկապես ծանր հանցագործությունների մեջ, ինչպիսիք են դավաճանությունը, ռազմական հանցագործությունները, ցեղասպանությունը և մարդկության դեմ հանցագործությունները:

Ժամանակ առ ժամանակ երկրում բանավեճեր են ծագում ահաբեկչության մեջ մեղավոր ճանաչված անձանց մահապատժի ենթարկելու անհրաժեշտության մասին: ՀԱՄԱՍ-ի զինյալների կողմից 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ին կատարված ահաբեկչական հարձակումից հետո իսրայելցի օրենսդիրները նոր փորձեր ձեռնարկեցին Քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու համար, ինչը բուռն քննարկումներ առաջացրեց։

Փոփոխությունները կվերականգնեն մահապատիժն այն պաղեստինցիների համար, ովքեր կատարում են ահաբեկչական հարձակումներ, որոնց արդյունքում իսրայելցիների շրջանում զոհեր են եղել: Օրինագծի կողմնակիցները պնդում են, որ հոկտեմբերի 7-ի ողբերգությունից հետո նման հանցագործությունների համար անհրաժեշտ են ավելի խիստ պատիժներ։

Վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի գլխավորությամբ գործող ծայրահեղ աջ կառավարությունը խորհրդարանական մեծամասնությունը բավարար էր օրինագիծն ընդունելու համար: Օրինագծի հակառակորդները պնդում են, որ այն «անբարոյական, հակասահմանադրական և ռասիստական ​​բնույթի է, խտրական է պաղեստինցիների նկատմամբ»։

2025 թվականի նոյեմբերին օրինագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց Քնեսեթում և վերադարձվեց Ազգային անվտանգության կոմիտե՝ հետագա քննարկման և փոփոխությունների համար: Ըստ «Times of Israel»-ի՝ օրինագծի դեմ ներկայացվել է ավելի քան 2000 առարկություն, հիմնականում ընդդիմադիր պատգամավորների և կոմիտեի իրավական խորհրդատուի կողմից։

Իսրայելի ստեղծումից ի վեր դատարանի որոշմամբ մահապատժի է ենթարկվել միայն երկու մարդ։ 1948 թվականին Իսրայելի պաշտպանության բանակի սպա Մեյր Տուվիանսկին կեղծ մեղադրանք առաջադրվեց լրտեսության մեջ, մեղավոր ճանաչվեց դավաճանության մեջ և մահապատժի ենթարկվեց։ Սակայն, հատուկ հետաքննությունից հետո, մեկ տարի անց նա պաշտոնապես արդարացվեց։

Իսկ 1962 թվականին նացիստ ռազմական հանցագործ Ադոլֆ Այխմանը, որին նախկինում առևանգել էին իսրայելական հետախուզությունը Արգենտինայում, դատավարությունից հետո կախաղան բարձրացվեց Ռամլա բանտում։