Արգիշտի Մեխակյանը պարզաբանում է ներկայացրել Եկեղեցուց 47,5 մլն դրամ բռնագանձելու վերաբերյալ

Վաղարշապատ համայնքի ղեկավար Արգիշտի Մեխակյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «ՊԱՐԶԱԲԱՆՈՒՄ՝ ՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՅՑ ԱՌԱՔԵԼԱԿԱՆ ՍՈՒՐԲ ԵԿԵՂԵՑՈՒ ԱՆՇԱՐԺ ԳՈՒՅՔԵՐԻ ՀԱՐԿԱՅԻՆ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ
—————————————————————————
Հրապարակված տեղեկությունների և իմ դեմ ներկայացված դատական հայցի կապակցությամբ անհրաժեշտ եմ համարում ներկայացնել խնդրի վերաբերյալ փաստական և իրավական պարզաբանում։
Տարընկալումներից և մանիպուլյացիաներից խուսափելու նպատակով հարկ է ընդգծել, որ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տարածքում գտնվող գույքերը, Սուրբ Աստվածածին, Սուրբ Գայանե, Սուրբ Հռիփսիմե և Սուրբ Շողակաթ եկեղեցիները, ինչպես նաև Դողս, Մրգաստան, Գեղակերտ և Արշալույս բնակավայրերի եկեղեցիները չեն հարկվում։ Հարկային պարտավորությունները վերաբերում են միայն արտոնությունների մեջ չընդգրկված գույքերին։
Հարկային պարտավորությունների վերաբերյալ
—————————————————————————
2021 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ը ներառյալ՝ Վաղարշապատ համայնքի վարչական սահմաններում «ՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՅՑ ԱՌԱՔԵԼԱԿԱՆ ՍՈՒՐԲ ԵԿԵՂԵՑԻ» ԿԿ-ին պատկանող 69 անշարժ գույքերի մասով ձևավորված հարկային պարտավորությունների ընդհանուր գումարը կազմել է 118 397 492 ՀՀ դրամ։
Դեռևս 2022 թվականից Վաղարշապատի համայնքապետարանը Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն՝ ի դեմս Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի, առաջարկել է ներկայացնել ՀՀ կառավարության համապատասխան որոշումներով սահմանված՝ անշարժ գույքի հարկից ազատման ենթակա գույքերի ցանկը՝ արտոնությունների կիրառման հնարավորությունը ճշգրտելու նպատակով։
Համայնքապետարանի առկա տեղեկությունների համաձայն՝ այդ ժամանակահատվածում հարկային արտոնությունների կիրառման նպատակով անհրաժեշտ գույքացանկի ճշգրտման և համապատասխան ընթացակարգերի նախաձեռնման ուղղությամբ անհրաժեշտ գործողությունները չեն իրականացվել։
Ի՞նչ արտոնություններ են նախատեսված օրենքով
—————————————————————————
ՀՀ հարկային օրենսգրքի 230-րդ հոդվածի 1-ին մասի 7-րդ և 8-րդ կետերով սահմանված են անշարժ գույքի հարկից ազատման համապատասխան հիմքեր։
Մասնավորապես, 7-րդ կետը վերաբերում է պետական սեփականություն համարվող՝ պատմամշակութային նշանակության որոշակի անշարժ գույքերին, ինչպես նաև կրոնական կազմակերպություններին սեփականության իրավունքով պատկանող՝ մինչև 1991 թվականը կառուցված կրոնական և պաշտամունքային անշարժ գույքերին՝ կառավարության սահմանած ցանկին համապատասխան։
8-րդ կետով նախատեսված են Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցուն՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին, սեփականության կամ անհատույց մշտական օգտագործման իրավունքով պատկանող՝ օրենքով սահմանված կրոնական, պաշտամունքային և այլ համապատասխան նշանակության անշարժ գույքերի հարկային արտոնությունները։
Նշված կարգավորումների կիրառման համար հիմք են հանդիսանում նաև ՀՀ կառավարության համապատասխան որոշումներով հաստատված գույքացանկերը, այդ թվում՝ 2017 թվականի հունիսի 15-ի N 686-Ա և 2013 թվականի փետրվարի 28-ի N 178-Ա որոշումները։
Ո՞ր գույքերի մասով կարող են կիրառվել արտոնությունները
—————————————————————————
Համայնքապետարանի ուսումնասիրության արդյունքում առանձնացվել են 11 անշարժ գույքեր, որոնց նկատմամբ, համապատասխան իրավական հիմքերի և սահմանված ցանկերի համաձայն, կարող է կիրառվել հարկային արտոնություն։
Դրանց թվում են Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տարածքում գտնվող գույքերը, Սուրբ Աստվածածին, Սուրբ Գայանե, Սուրբ Հռիփսիմե և Սուրբ Շողակաթ եկեղեցիները, ինչպես նաև Դողս, Մրգաստան, Գեղակերտ և Արշալույս բնակավայրերի եկեղեցիները։
Նշված գույքերի մասով արտոնությունների կիրառման ենթակա հարկային պարտավորությունների ընդհանուր գումարը կազմում է 70 583 383 ՀՀ դրամ։
Միաժամանակ, հարկային արտոնությունների ցանկերում չներառված գույքերի մասով պարտավորությունները ենթակա են գնահատման և հաշվարկման՝ ՀՀ օրենսդրության պահանջներին համապատասխան։
⚠️Համայնքի ղեկավարի որոշման վերաբերյալ
—————————————————————————
Վաղարշապատ համայնքի ղեկավարի՝ 2026 թվականի օգոստոսի 6-ի N 1151-Ա որոշմամբ արտոնությունների ցանկերում չներառված անշարժ գույքերի՝ շենքերի, շինությունների, անհատական բնակելի տների, բնակարանների և հողամասերի մասով հարկային պարտավորությունների գումարը կազմել է 47 551 349 ՀՀ դրամ։
Այսպիսով, 118 397 492 ՀՀ դրամ ընդհանուր պարտավորությունից 70 583 383 ՀՀ դրամը վերաբերում է արտոնությունների կիրառման ենթակա դիտարկված գույքերին, իսկ 47 551 349 ՀՀ դրամը՝ համապատասխան արտոնությունների ցանկերում չներառված գույքերին։
Եզրակացություն
—————————————————————————
Վաղարշապատի համայնքապետարանի գործողությունների հիմքում եղել է հարկային պարտավորությունների հաշվառման, օրենսդրությամբ նախատեսված արտոնությունների սահմանազատման և համայնքային լիազորությունների շրջանակում օրենքի պահանջների պահպանման անհրաժեշտությունը։
Համայնքապետարանի դիրքորոշումն այն է, որ հարկային արտոնությունները պետք է կիրառվեն օրենքով սահմանված հիմքերով և համապատասխան գույքացանկերին համապատասխան, իսկ դրանցից դուրս մնացած գույքերի մասով պարտավորությունները պետք է հաշվարկվեն գործող օրենսդրության պահանջներով։
Համայնքապետարանը կարևորում է հարցի օբյեկտիվ և իրավական կարգավորումը՝ առաջնորդվելով օրինականության, հաշվետվողականության և համայնքի տարածքում սեփականության իրավունք ունեցող ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց նկատմամբ օրենքի հավասար կիրառման սկզբունքներով։
Սույն պարզաբանումը ներկայացվում է հանրությանը խնդրի վերաբերյալ ամբողջական և փաստական տեղեկատվություն տրամադրելու, ինչպես նաև հնարավոր տարակարծություններից, թյուրըմբռնումներից և տեղեկատվական մանիպուլյացիաներից խուսափելու նպատակով»։