«Ինչո՞ւ վարժական հավաքի մասնակիցը զոհվեց սահմանին». Սևակ Հակոբյան

Լրագրող խմբագիր Սևակ Հակոբյանի գրառումը՝ կից տեսանյութով. «Օրերս, երբ Նիկոլ Փաշինյանը Մարտունիում իբր պատահական հանդիպել էր զինծառայությունն ավարտած և տուն վերադարձող երիտասարդին, ասացի, որ մեր տղերքը զինծառայությունը պրծնում են, բայց քեզնից չեն պրծնում, որովհետև կարող է մի օր կանչես, ասես՝ արի գնա մեր նոր Սարդարապատում կռվի, էնտեղից կամ կթողnես տանեն Բաքու, կամ՝ ուղիղ Եռաբլուր։ Սոթքի հատվածում սեպտեմբերի 1-ին զոհված մեր երեք զինծառայողներից երկուսը՝ Անդրանիկ Անտոնյանը և Արսեն Մկրտիչյանը, այդ բախտին արժանացան։ Նրանք վարժական հավաքի մասնակից էին։ 37-ամյա Արսեն Մկրտիչյանը երկու անչափահաս դուստր ուներ, երրորդին էին սպասում։ 36-ամյա Անդրանիկ Անտոնյանը ամուսնացած էլ չէր։ Շուրջ 20 տարի առաջ ծառայել-ավարտել էին, կառավարությունն ասաց՝ եկեք գնացեք մեկ ամիս ծառայեք, էլի հետ կգաք ձեր գյուղատնտեսությունը կշարունակեք։ Զոհվեցին։ Երևի հավատացել էին խաղաղության դարաշրջանին։ Արսեն Մկրտիչյանը, արցախից էր, նրա հայրենի հողերը հանձնել են, իրեն էլ տարան զոհեցին։ Մի կես ամիս առաջ էլ հայտարարեցին, որ վարժական հավաքի մասնակիցը մոլորվել է ու անցել թշնամու դաշտ։ Հիմա գերի է պահվում այնտեղ։ Պատերազմից հետո հայկական կողմից բազմաթիվ այսպես ասած՝ մոլորվելու դեպքեր են ի հայտ եկել։ Նույն տարածքներն են, նույն տեղանքը, էսքան ժամանակ ինչի՞ չենք լսում ադրբեջանցիների մոլորվելու մասին, տպավորություն է թե բռնում ու էլի հետ եք ուղարկում։ Էս ի՞նչ բարդակ ա ժողովուրդ․ 22 միլիոն դոլար տալիս են, որ մի շենք առնեն դեսպանի համար օֆիս, բայց ինչ-որ բավարար գումար չեն տալիս, որ կահավորեն սահմանը, որ զինվորն իմանա էդ կողմ անցնի, թե չէ։ Զինվոր էլ չէ, վարժական հավաքի մասնակից, որն անգամ չգիտի ու պարտավոր էլ չէ իմանալ, թե մեր դիրքը որտեղ ա ավարտվում։
Հիմա հարց եմ տալիս՝ ինչո՞ւ սահմանին զոհվեց վարժական հավաքի մասնակից, ի՞նչ գործ ուներ նա սահմանին։ Ի՞նչ տրամաբանությամբ եք կառավարության որոշումը կայացրել, որ 20 տարի առաջ զինվորական ծառայությունն ավարտածին կարելի է տանել, 1 շաբաթ մի քիչ բան սովորեցնել ու 15 օր ուղարկել սահման։ 20 տարի առաջ ծառայությունն ավարտածը հավասար է նույն նորակոչիկին․ նորակոչիկին 7 օր հետո չես հանում պոստ, չէ՞։ Բա ո՞նց ես մարդուն 7 օր պարապելով՝ հանում թշնամու դեմ։ Անունը դրել են ռազմական հմտությունների կատարելագործում։ Կատարյալը անթերին է. 7 օրով ո՞վ է դառնում անթերի, դուք իսկի 5 տարում բան չսովորեցիք, էդ տղերքը 7 օրում էդ ի՞նչ պետքա սովորեին, որ տենց արխային ուղարկում եք սահման։ Կառավարության հիմնավորման մեջ գրված է՝ անհրաժեշտություն է զինված ուժերում ունենալ մարտունակ ստորաբաժանումներ՝ համալրված բարձր մասնագիտական պատրաստվածությամբ և ռազմաուսուցված պահեստազորայիններով։ 5 տարի երկիր եք կառավարում, հլը ոչ մի բան չեք հասկացել, բացի փող աշխատելու տեղերից, 10 օրում զինվորի կատարելագործո՞ւմ է լինում։ Ընդ որում, ասում են, լրիվ ուրիշ մասնագիտությամբ մարդկանց լրիվ ուրիշ տեղ են տանում։ Շատ էլ որ ահազանգերը չենք գրում, ասում ենք մեր բանակին ա վերբերում․ դուք գիտե՞ք քանի վարժական հավաքի մասնակից ա ազահազանգում, որ ինքը ռազվետչիկ ա, լեզուների թարգմանիչ ա, կապավոր ա, բայց անկապ տանում են դնում ոչ մի բանի վրա։
Էս պատկերն ունենալով էլ, կառավարությունն ասում է՝ վարժական հավաքները բխում են զիված ուժերի բարեփոխումների ռազմավարությունից։ Կարո՞ղ եք ասել, մեկ շաբաթում 8 զոհ տված ՊՆ-ի բարեփոխումների ռազմավարությունը դա չէ՞ր։ Էդ չե՞ք։ Պաշտպանության նախարարության կայքն ես բացում․ օգոստոսի 26․ հոսանքահարման հետևանքով մահացել է զինծառայող Շավարշ Ակինյանը։ Օգոստոսի 27․ բանակում բարդակի արդյունքում զոհվել են Արտյոմ Հայկազյանը և Արմեն Խաչատրյանը: Սեպտեմբերի 1․ թշնամու ագրեսիայի հետևանքով զոհվեցին Անդրանիկ Անտոնյանը, Արսեն Մկրտիչյանը, Վաչագան Վարդանյանը։ Սեպտեմբերի 2․ ինժեներական աշխատանքներ կատարելիս զոհվեցին զինծառայողներ Արման Բաբաջանյանը և Արթուր Պողոսյանը։ Նիկոլ Փաշինյանը մեկ շաբաթում մի տարվա զոհ է տվել, էն ժամանակվա համեմատ։ Իսկ մեկ տարին չլրացած՝ այս տարվա կեսին դեռ, արդեն շուրջ 60 զոհ։ Պաշտպանության նախարարության կայքում իրար հետևից՝ «ցավակցում ենք», «կիսում ենք կորստյան վիշտը», «Ադրբեջանը կրակել է», «զինծառայողը մոլորվել է և անցել թշնամու դաշտ», «կիսում ենք կորստյան վիշտը»․․․ Լավ է՝ գոնե հայ ամերիկյան զորավաժությունների լուրը հայտնվեց, թե չէ մենակ սուգ ու վիշտ է Սուրեն Պապիկյանի կայքում։
Փաշինյանը Մարտունիում իրեն փիար էր անում, ասում էր՝ դիմավորեցի հայրենիքի նկատմամբ պարտքը կատարած զինվորի․ բա պարտքը կատարելու ընթացքում կյանքը կիսատ թողածի հուղարկավորություններին ինչի՞ չես գնում։ Հայաստանի պաշտպանության նախարարը իրենց պատճառով զոհված ո՞ր զինվորի հուղարկավորությանն է մասնակցել։ Մարդը իր համար իր այգում գործ էր անում, ասացին արի գնա վարժական հավաքի մասնակցի, հետո զանգեցին ասեցին եկեք դին տարեք․ պետությունը բան չունի՞ անելու։
Քա՞նի երեխա դեռ պետք է որբանա Նիկոլի «խաղաղության դարաշրջանի» պատճառով։
Կարճ ասած՝ Նիկոլը իր օրերի դիվանագիտության մասին ճիշտ ա բնորոշում՝ ինչ-որ երկրի բուլվարում իշաոտնուկի վրա նստած, հայկական դրոշն էլ ձեռքը։ Բայց խոսքը միայն դիվանագիտության մասին չէ, կառավարության մասին է ամբողջությամբ, արտգործնախարարության, ու հատկապես՝ պաշտպանության նախարարության մասին է՝ ինչ-որ երկրների բուլվարում պպզած՝ քաղաքական ողորմություն խնդրելիս։ Այն, ինչ անում եք մեր երկրի, բանակի ու զինվորի հետ, հենց էդ իշաոտնուկի քաղաքականությունն է»: