«Հայաստանում զգացվում է քաղաքական բարոյականության պակասի խնդիրը». Մհեր Մելքոնյան

ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Մհեր Մելքոնյանի ֆեյսբուքյան գրառումը. «Ժամանակակից աշխարհում պետությունների ուժը այլևս չի չափվում միայն տնտեսական ցուցանիշներով, ռազմական կարողություններով կամ միջազգային ազդեցությամբ։ Պետության իրական հզորության հիմքում նաև այն արժեքային համակարգն է, որի վրա կառուցված են իշխանությունը, հանրային վստահությունը և պետական ինստիտուտների նկատմամբ քաղաքացիների վերաբերմունքը։ Այդ համակարգի առանցքային բաղադրիչներից մեկը քաղաքական բարոյականությունն է։ Քաղաքական բարոյականությունը հաճախ ընկալվում է որպես վերացական հասկացություն, սակայն իրականում այն ունի շատ կոնկրետ պետական նշանակություն։ Այն որոշում է՝ արդյոք իշխանությունը հանրային ծառայության մեխանիզմ է, թե իշխանության պահպանման ինքնանպատակ գործիք։ Այն սահմանում է՝ արդյոք քաղաքական առաջնորդը պատրաստ է իր որոշումների համար կրել պատասխանատվություն, թե փորձում է խուսափել դրանից։
Պետության կայունությունը կախված է ոչ միայն կառավարման արդյունավետությունից, այլև քաղաքական մշակույթից։ Երբ իշխանության և հասարակության հարաբերությունների հիմքում վստահությունն է, պետությունը ձեռք է բերում ներքին ուժ և դիմադրողականություն։ Բայց երբ վստահությունը փոխարինվում է անվստահությամբ, հասարակական բաժանումներով և պատասխանատվությունից խուսափելու մշակույթով, սկսվում է պետական համակարգի թուլացման գործընթաց։ Քաղաքական ամենամեծ վտանգներից մեկն այն է, երբ իշխանության պահպանման խնդիրը սկսում է գերակայել պետության զարգացման խնդրի նկատմամբ։ Այդ իրավիճակում քաղաքական որոշումները հաճախ գնահատվում են ոչ թե դրանց պետական հետևանքներով, այլ կարճաժամկետ քաղաքական նպատակահարմարությամբ։
Ժողովրդավարական համակարգի ուժը միայն ընտրությունների գոյությունը չէ։ Դրա հիմքում նաև իշխանության հաշվետվողականությունն է, հակակշիռների առկայությունը և քննադատության նկատմամբ առողջ վերաբերմունքը։ Քաղաքական ընդդիմախոսությունը պետության թուլության նշան չէ․ այն զարգացած քաղաքական համակարգի բնական մասն է։ Այն հասարակությունները, որտեղ այլ կարծիքը դիտարկվում է որպես վտանգ, աստիճանաբար կորցնում են առողջ քաղաքական երկխոսության հնարավորությունը։ Քաղաքական բարոյականության կարևորագույն չափանիշներից մեկը սեփական սխալների նկատմամբ վերաբերմունքն է։ Բոլոր իշխանությունները կարող են սխալվել, սակայն պետական մտածողությունը պահանջում է ընդունել սխալը, գնահատել հետևանքները և կատարել անհրաժեշտ փոփոխություններ։ Երբ սխալների փոխարեն սկսվում են միայն արդարացումներ, իսկ պատասխանատվության փոխարեն՝ մեղավորների որոնում, հասարակության վստահությունը սկսում է նվազել։
Հայաստանի նման բարդ տարածաշրջանային պայմաններում գտնվող պետության համար քաղաքական բարոյականությունը նաև ազգային անվտանգության գործոն է։ Ներքին վստահությունը, պետական ինստիտուտների նկատմամբ հավատը և հասարակության համախմբվածությունը երկրի կայունության հիմքերն են։ Թուլացած վստահությամբ հասարակությունը դժվարանում է դիմակայել թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին մարտահրավերներին։
Այսօր Հայաստանի առջև կանգնած բազմաթիվ խնդիրների խորքային պատճառներից մեկը նաև քաղաքական մշակույթի ճգնաժամն է։ Քաղաքական կյանքում հաճախ զգացվում է արժեքային հստակության պակաս, երբ պետական շահը երբեմն երկրորդ պլան է մղվում քաղաքական հաշվարկների հետևում։ Հասարակությունը իրավունք ունի պահանջելու, որ իշխանությունն ու քաղաքական ուժերը առաջնորդվեն ոչ միայն օրենքով, այլև բարոյական պատասխանատվության չափանիշներով։
Եվ հենց այստեղ է ամենացավոտ հարցը․ այսօր Հայաստանում զգացվում է քաղաքական բարոյականության պակասի խնդիրը։ Երբեմն հանրային խոսքի և իրական քաղաքական վարքագծի միջև առաջացած անջրպետը, պատասխանատվության պակասը և քաղաքական մրցակցության կոշտացման միտումները խորացնում են հասարակության անվստահությունը։
Քաղաքական բարոյականության վերականգնումը պահանջում է ոչ միայն նոր օրենքներ, այլ նոր քաղաքական մտածողություն։ Պետք է վերադառնա այն գիտակցումը, որ պետությունը չի կառուցվում միայն կառավարման մեխանիզմներով։ Այն կառուցվում է վստահությամբ, պատասխանատվությամբ և այն համոզմամբ, որ յուրաքանչյուր իշխանություն անցողիկ է, իսկ պետականությունը՝ մշտական։
Ի վերջո, քաղաքականության գլխավոր հարցը միշտ մնում է նույնը․ արդյո՞ք իշխանությունը ծառայում է պետության ամրապնդմանը, թե՞ պետությունը օգտագործվում է իշխանության պահպանման համար։ Այս հարցի պատասխանը որոշում է ոչ միայն տվյալ քաղաքական շրջանի ճակատագիրը, այլ ամբողջ պետության ապագան»: