«Արթիկի բաց աղբավայրը վերածվել է բնապահպանական, առողջապահական ու կառավարման լրջագույն մարտահրավերի»․ Մհեր Մելքոնյան

8-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր Մհեր Մելքոնյանի ֆեյսբուքյան գրառումը՝ կից տեսանյութով. «Համայնքի զարգացման մասին ցանկացած քննարկում նախևառաջ պետք է սկսվի այն հիմնարար հարցերից, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու կյանքի, առողջության և շրջակա միջավայրի վրա։ Այդպիսի առաջնահերթ խնդիրներից մեկը, անկասկած, Արթիկի բաց աղբավայրի խնդիրն է, որը վաղուց վերածվել է բնապահպանական, առողջապահական ու կառավարման լրջագույն մարտահրավերի։
Այսօր Արթիկում գործող բաց աղբավայրը չի համապատասխանում ժամանակակից բնապահպանական անվտանգության և սանիտարահիգիենիկ նվազագույն չափանիշներին։ Տարիների ընթացքում կուտակված թափոնները ոչ միայն աղտոտում են շրջակա միջավայրը, այլև ստեղծում են մշտական վտանգ համայնքի հազարավոր բնակիչների առողջության համար։ Հատկապես վերջին օրերին արձանագրվող աղբի այրման դեպքերը խնդիրը դարձրել են առավել սուր և անհետաձգելի։
Աղբի այրման հետևանքով մթնոլորտ են արտանետվում մարդու օրգանիզմի համար վտանգավոր թունավոր նյութեր, մանր փոշեհատիկներ և քաղցկեղածին միացություններ, որոնք տարածվում են բնակելի թաղամասերի ուղղությամբ։ Սա կարող է հանգեցնել շնչառական հիվանդությունների, ալերգիկ խնդիրների և այլ առողջական ռիսկերի, հատկապես երեխաների, տարեցների և խրոնիկական հիվանդություններ ունեցող քաղաքացիների համար։ Հետևաբար, խոսքը միայն բնության պահպանության մասին չէ. խոսքը մարդկանց կյանքի և առողջության պաշտպանության մասին է։
Բնապահպանական հետևանքները ևս չափազանց ծանր են։ Բաց աղբավայրը նպաստում է հողի, ստորերկրյա ջրերի և օդի աղտոտմանը, խաթարում է էկոհամակարգերի բնական հավասարակշռությունը և երկարաժամկետ բացասական ազդեցություն թողնում տարածաշրջանի կենսաբազմազանության վրա։ Ժամանակակից աշխարհում թափոնների կառավարումը դիտարկվում է որպես ազգային և տեղական անվտանգության բաղադրիչ, մինչդեռ Արթիկում այս ոլորտը շարունակում է մնալ չլուծված և վտանգավոր վիճակում։
Այս խնդիրը նաև արդյունավետ կառավարման ցուցիչ է։ Ժամանակակից համայնքը չի կարող հավակնել կայուն զարգացման, ներդրումների ներգրավման, զբոսաշրջության զարգացման կամ կյանքի որակի բարձրացման, եթե չի կարողանում ապահովել բնակչության համար անվտանգ և մաքուր կենսամիջավայր։ Աղբավայրի ներկայիս վիճակը ոչ միայն բնապահպանական, այլև կառավարման արդյունավետության գնահատման կարևոր չափանիշ է։
Հենց այդ պատճառով Արթիկի բաց աղբավայրի խնդիրը պահանջում է ոչ թե հերթական ժամանակավոր միջոցառումները, այլ պետական և համայնքային մակարդակով համապարփակ ռազմավարություն։ Անհրաժեշտ է հնարավորինս արագ փակել կամ վերակազմակերպել գործող բաց աղբավայրը, կառուցել ժամանակակից սանիտարական աղբավայր, ներդնել թափոնների տեսակավորման և վերամշակման համակարգ, բացառել աղբի բաց այրման ցանկացած դեպք, ապահովել մշտադիտարկում և խիստ պատասխանատվություն սահմանել բնապահպանական նորմերի խախտումների համար։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է իրականացնել լայնածավալ իրազեկման ծրագրեր՝ ձևավորելով շրջակա միջավայրի նկատմամբ պատասխանատու հանրային մշակույթ։
Արթիկ համայնքի բնակիչներն ունեն սահմանադրական իրավունք ապրելու առողջ, անվտանգ և բարենպաստ շրջակա միջավայրում։ Այդ իրավունքի ապահովումը պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների առաջնային պարտականություններից է։ Յուրաքանչյուր օր, երբ խնդրի լուծումը հետաձգվում է, մեծանում են առողջապահական, բնապահպանական և սոցիալ-տնտեսական ռիսկերը, իսկ դրանց վերացման գինը դառնում է ավելի բարձր»։