«Հայաստանի ժողովուրդը միայն 10 տարի հետո է իմանում, թե իր սահմաններն ինչպես են սահմանվել». Ստյոպա Սաֆարյանը ցուցակ է հրապարակել

«Հանրային խորհրդի» նախագահ Ստյոպա Սաֆարյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «Սիրելի լրագրողներ ու հատկապես նրանք, որ 2007-2012թթ․ լուսաբանում էին ԱԺ աշխատանքները։ Հիմա պարզ է դառնում չէ՞, թե ինչ իմիտացիա էր ԱԺ աշխատանքների լուսաբանումը, երբ ընդամենը գրում, նկարում ու խոսում էիք առավելագույնը ԱԺ առաջին նիստը կամ առաջին կես ժամը, երբ դահլիճում բերման էին ենթարկում բոլորին, լիքն էր, կոճակները սեղմվում էին ու դրանից հետո բոլորը գնում էին իրենց գործերով, բիզնեսներով, քաղաքի նոր օբեկտներում մի կտոր հաց ուտելու․․․ Հաստատ ձեր մեղքով չէր, ձեզ չեմ մեղադրում․․․ Ձեր գործատուներն էին սահմանում, թե օրական քանի նյութ պատրաստեք, իսկ ԱԺ-ում օրենքները քննարկվում էին մինչև երեկոյան ժամը 18։00-ն․․․ Նիստերի ուղիղ հեռարձակում այդ ժամանակ չկար, դեհ, իսկ ընդդիմադիր պատգամավորների ելույթներն էլ թույլատրված չէր ցուցադրել՝ հանկարծ ժողովուրդը կտեսներ, որ մենք աշխատում ենք։ Իսկ գիտե՞ք, որ Սյունիքի, Վայոց Ձորի ու Գեղարքունի արևելյան «ադրբեջանական» սահմանները որոշող օրենքը քննարկվել է լրագրողներից ու պատգամավորներից դատարկ դահլիճում առանց լրատվամիջոցների․․․ Ես սակավաթիվ ելույթ ունեցողներից էի ու հիշում եմ առջևիս դատարկ դահլիճը․․․ Միգուցե հենց դրա համար էլ այդ ժամին էր դրվել քննարկումը, որ չլուսաբանվի․․․ Իսկ տխուր արդյունքն այն է, որ Հայաստանի ժողովուրդը միայն 10 տարի հետո է իմանում, թե իր սահմաններն ինչպես են սահմանվել․․․․
Ի դեպ, գրեթե վստահ եմ, որ հաջորդ առավոտյան կողմ
քվեարկած պատգամավորների մի մասը չի էլ իմացել, որ ինքը կողմ է քվեարկում Հայաստան-Ադրբեջան ԽՍՀՄ սահմանը որոշող օրենքին»:

Ավելի վաղ մեկ այլ գրառմամբ քաղաքագետը գրել էր. «2010-ին Կառավարությունը Աժ ներկայացրեց «ՀՀ վարչատարածքային բաժանումների մասին» ահռելի հաստափոր օրենքի նախագիծը, որի հավելվածներում նկարգարված էին Հայաստանի բոլոր համայնքների վարչական սահմանները, ըստ այդմ նաև՝ Հայաստանի արևելյան սահմանները, այդ թվում՝ Վայոց Ձորի, Գեղարքունիքի ու Սյունիքի սահմանները «Ադրբեջանի» հետ։ Այս օրենքի փոփոխությունը շատ այլ նպատակներ է ունեցել, որի մասին չեմ գրի քննարկվող թեմայից մարդկանց ուշադրությունը չշեղելու համար։ Բայց օրենսդրական այդ փաթեթում հենց նշված բոլոր մարզերի արևելյան սահմանները ՀՀ օրենքի մակարդակով ամրագրվել են ոչ թե որպես Հայաստան-Արցախ, այլ Հայաստան-Ադրբեջան սահմաններ։ «Ադրբեջանի Հանրապետություն» բառերն աչք են ծակում բոլոր այն սահմանամերձ համայքների դեպքում, որոնք սահմանակից էին Արցախի Հանրապետությանը ու որոնք ամրագրվեցին որպես Ադրբեջանի Հանրապետություն․․․․
Այն ժամանակ այս օրենքի ընդունումը ես կապում էի բացարձակ այլ՝ ներքին բիզնես «շահագրգռությունների» հետ՝ տեղյակ չլինելով, որ Հայաստանի այդ ժամանակվա իշխանությունը արդեն բանակցում է Կազանյան փաստաթուղթը, որը ՀՀ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանի հայտարարության համաձայն պատրաստ էին ստորագրել 2011թ․ գարնանը, բայց դրանից հրաժարվեց Ալիևը․․․ Փաստացի, ստիպված եմ արձանագրել, որ Ադրբեջանից Հայաստանի «սահմանազատման» իրավական հիմքերը այդ ժամանակ պատրաստվում էին՝ տեղյակ լինելով 7 շրջաններ վերադարձնելու անխուսափելիության մասին․․․
Այլապես ինչո՞ւ պետք է ՀՀ օրենքի մակարդակով Սյունիքի, Վայոց Ձորի ու Գեղարքունիքի արևելյան սահմանները պետք է անվանվեին Ադրբեջանի հանրապետության հետ սահմաններ․․․
2007-2011թթ․ մեր կողմից ներկայացվել էր նաև ԼՂՀ ճանաչելու մասին նախագիծը, ու մեզ հենց ԱԺ-ում հարց էին տալիս՝ իսկ ո՞ր սահմաններով եք ճանաչում ԼՂՀ-ը։ Քանի որ հարցի ներկայացնողը ես էի՝ մշտապես պատասխանում էի՝ այն սահմաններով, որոնք նշված են ԼՂՀ Սահամնադրությամբ, ինչով, մեր կարծիքով Հայաստանի արևելյան սահմանը առնվազն ժամանակավոր սահման էին (ժամանակավոր, որովհետև հաջորդ քայլը պատկերացնում էինք Հայաստանի հետ միավորումը) Արցախի ու Հայաստանի, բայց ոչ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև․․․ Հետահայաց նկատելի է դառնում, որ 2011թ․ կազանյան հանդիպմանն ընդառաջ նաև ՀՀ արևելյան սահմաններն էին ճշտվում ու ամրագրվում օրենքի մակարդակով․․․
Այժմ Սյունիքի, Վայոց Ձորի, Գեղարքունիքի արևելյան սահմանների հետ կապված ընդվզում են նրանք ու այն քաղաքական ուժերը, որոնք հենց իրենք են սահմանել Ադրբեջանի սահմանի գտնվելու վայրը․․․․ Իսկ այդ 4 ուժերը՝ ՀՀԿ, ԲՀԿ, ՀՅԴ ու ՕԵԿ այն ժամանակ բոլորը իշխանություն էին, մենք՝ Ժառանգության 3 պատգամավորներս՝ ընդդիմություն, ևս 3-ը անկախ պատգամավորներից։ Արդյունքում միայն 6 պատգամավոր դեմ քվեարկեցինք այս օրինագծին։
Ըստ որում, այս օրինագծի ծավալն այնքան սարսափեցնող մեծ էր, անծանոթ տեղանքների անվանումները այնքան շատ, որ ես սկսեցի կասկածել դրա ընդունման շտապողականության վրա։ Քանի որ ԱԺ տարածքային կառավարման հանձնաժողովում մենք անդամ չունեինք /մեր պատգամավորների թիվը փոքր էր հանձնաժողովների թվից/, դիմեցի այդ հանձնաժողովի նախագահին՝ առաջարկելով արտագնա նիստեր հրավիրել բոլոր մարզերում, համայնքներում ու համայնքների ղեկավարների հետ համաձայնեցված որոշել սահմանները, որոնք մենք ի վիճակի չենք անել Երևանում՝ չիմանալով որևէ տեղանք, հանդամաս, տեղանուն կամ սահման․․․․ Առավել քան զայրացնող էր օրենքում Ադրբեջանի Հանրապետության հիշատակումները, որոնցով տեսնում էիր, որ Հայաստանի Հանրապետությունը ըստ էության ճանաչում է այդ սահմաններն ու այն վայրերում, որոնք Արցախյան բանակցային փաթեթի մասն են կազմում ու Հայաստանը համաձայնում է դրանք հանձնել թշնամուն․․․․
Այժմ ուշացումով «սահմանի կռիվ տվող» տիկնայք պարոնայք, եթե դեմ էիք այսօր «գծվող» սահմաններին, ինչո՞ւ էիք դեռ այն ժամանակ կողմ քվեարկում Ադրբեջանի խորհրդային սահմաններին․․․ Եթե այս երկրում կան մարդիկ, ովքեր իրավունք ունեն արդարացիորեն ընդվզել տեղի ունեցողի դեմ, ապա դա դուք չէք․․․
Այդ ժամանակ դա ոչ մեկիդ պետք չէր, ավելին, կողմ եք քվեարկել․․․ Միայն մենք աղմկեցինք՝ Ազգային ժողովում միայն ես ու մի քանի այլ գործընկեր ելույթ ունեցանք, ու ուրիշ ոչինչ․․․ Կողմ քվեարկեցիք, հաստատեցիք-դակեցիք ու սկսեցիք մարզպետներից ու հատուկ համայնքներից ձեզ անհրաժեշտ արոտավայրերը գնել․․․․ Ձեր լրատվամիջոցները լռեցին, չլուսաբանեցին, մենք էլ լրատվամիջոց չունեինք, ու մեր հասարակությունն էլ չիմացավ այս ամենի մասին․․․
Իմ/մեր խիղճը մաքուր է մեր ժողովրդի առջև։ Մենք այս ամենի մաս չենք եղել, մենք դեմ ենք եղել։ Ու պատմության մեջ «ճիշտ լինելը» ամենևին մխիթարություն չէ ինձ համար, երբ տեսնում եմ մեր ինքնիշխանության տակից հեռացող հայրենիքիս կտորները․․․
Մեր երկրում դավաճանության թեմայով պետք է միայն շշուկով խոսել․․․
Իսկ սա այդ օրենքին կողմ քվեարկած պատգամավորների անուններն են»: