«Միջազգային լուրջ խաղացողներն առաջին հերթին գաղափարների դաշտում են աշխատում». Ստեփան Դանիելյան

Քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանի գրառումը. «1917 թվականի բոլշևիկյան հեղափոխությունից հետո, երբ «համաշխարհային հեղափոխությունը» Եվրոպայում տարածելու ծրագիրը տապալվեց, բոլշևիկները որոշեցին հեղափոխությունը տարածել Արևելքում՝ մուսուլմանական աշխարհում և որպես դրոշ վերցրեցին իսլամական աշխարհի աշխատավորների ազատագրումը կապիտալիստ գաղութարարներից: Այդ շարժումը մեծ հաջողություններ էր սկսել ունենալ, հատկապես այն երկրներում, որոնք Բրիտանիայի գաղութներն էին: Դրա սկիզբը դրվեց 1920 թվականին Բաքվում կայացած Արևելքի ժողովուրդների համագումարի ժամանակ։

Բրիտանացիներն իրենց գաղութները պաշտպանելու համար պետք է հակագաղափար ստեղծեին ու այդ գաղափարն իսլամական ֆունդամենտալիզմն էր, որը պետք է պայքարեր բոլշևիկ աթեիստների՝ այսինքն՝ աստվածամերժների դեմ: Ու այդպես ծնվեց Մուսուլման Եղբայրների շարժումը, որի ներկայացուցիչն է Էրդողանը:

Մուսուլման աշխատավորների շարժումը կոորդինացնում էր Կոմինտեռնի արևելյան մասնաճյուղը, իսկ Մուսուլման Եղբայրներին՝ Բրիտանական հատուկ ծառայությունները:

Ինչի՞ համար սա հիշեցի: Եթե ես այս, կամ այն երկրի հատուկ ծառայությունում աշխատեի ու որոշեի Հայաստանում նման մի գրպանային շարժում սկսել, ապա պետք է նման մի գաղափար գտնեի ու դրա շուրջ համախմբեի մի որևէ 5-րդ շարասյուն։

Հայերը մուսուլման չեն, ոչ էլ հավատավոր քրիստոնյաներ են (փաստորեն կրոնը չի ստացվի շահագործել) ու դա բարդացնում է խնդիրը։ Բայց ամեն մի ժողովուրդ ունի իր բզիկները և նման դեպքերում դրանց պոչից է պետք բռնել։ Հայերի դեպքում մի քանի «բանալի» գաղափարներ կան՝

1․ որոնել արտաքին մի որևէ հավանավոր՝ փրկիչ,

2․ հողային պահանջատիրություն,

3․ Ղարաբաղ,

4․ սոցիալական արդարություն։

Վերջին կետն ունիվերսալ է և ամենուր դա կարելի է աշխատացնել, բայց եթե 1 և 2-րդ կետերն էլ դրան կպցնել (3-րդ կետը հիմա «վիրավոր» է), ապա կարելի է ցանկացած տիպի մի 5-րդ շարասյուն կազմակերպել։

Հ. Գ. Լուրջ միջազգային խաղացողներն առաջին հերթին գաղափարների դաշտում են աշխատում, բայց նման գիտակցություն ամեն մի ժողովրդի չի տրված: Դրա համար ազգերը բաժանվում են երկու մասի՝ խաղացողների ու խաղացվողների»: