«246 անգամ անհամաչափ առևտուր. ո՞ւմ է ձեռնտու «խաղաղությունը»». Սուրեն Սուրենյանց

Քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «246 անգամ անհամաչափ առևտուր. ո՞ւմ է ձեռնտու «խաղաղությունը»
Ադրբեջանի պաշտոնական վիճակագրությունը մտահոգիչ պատկեր է բացահայտում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ձևավորվող առևտրային հարաբերությունների վերաբերյալ։
Ըստ Ադրբեջանի Պետական մաքսային կոմիտեի 2026 թվականի հունվար-սեպտեմբեր ամիսների տվյալների՝ Հայաստանից Ադրբեջան արտահանվել է ընդամենը 95,5 հազար դոլարի ապրանք (հիմնականում ալյումինե փայլաթիթեղ), մինչդեռ հակառակ ուղղությամբ արտահանման ծավալը կազմել է շուրջ 23,45 միլիոն դոլար։
Փաստորեն, Ադրբեջանից Հայաստան արտահանումը շուրջ 246 անգամ գերազանցում է հակառակ հոսքը։ Առևտրային հաշվեկշիռը գրեթե ամբողջությամբ Բաքվի օգտին է։
Առավել մտահոգիչ է առևտրի ապրանքային կառուցվածքը։ Ադրբեջանը Հայաստան է արտահանում հիմնականում նավթամթերք՝ դիզելային վառելիք և բենզին, մինչդեռ Հայաստանից արտահանումը չնչին է։ Սա ոչ թե փոխշահավետ առևտրի, այլ էներգետիկ միակողմանի կախվածության ձևավորման նախանշան է։
Ընդ որում, ապրանքները դեռևս տարանցվում են Վրաստանի տարածքով. հայ-ադրբեջանական սահմանը փակ է, իսկ լիարժեք տնտեսական հարաբերություններ գոյություն չունեն։
Հայաստանի իշխանությունները պարբերաբար խոսում են հայ-ադրբեջանական առևտրի վերականգնման մասին՝ այն ներկայացնելով որպես խաղաղության ամրապնդման կարևոր երաշխիք։
Հրապարակված վիճակագրությունը վկայում է ակնհայտ անհամաչափության մասին։
Ես ամենևին դեմ չեմ Ադրբեջանի հետ առևտրին։ Տնտեսական համագործակցությունն իսկապես կարող է նպաստել խաղաղությանը, եթե հիմնված է փոխշահավետության և փոխադարձ կախվածության վրա։ Սակայն միակողմանի կախվածությունը կարող է վերածվել տնտեսական և քաղաքական ճնշման լրացուցիչ գործիքի։
23,5 միլիոն դոլարը Հայաստանի նավթամթերքի ընդհանուր ներմուծման համեմատ դեռ մեծ ծավալ չէ, սակայն էականը ոչ այնքան գումարն է, որքան ձևավորվող հարաբերությունների տրամաբանությունը։ Բաքվի հետևողական քաղաքականությունը հիմք է տալիս ենթադրելու, որ Ադրբեջանն առևտուրը դիտարկում է նաև որպես Հայաստանի նկատմամբ ազդեցության նոր լծակներ ձևավորելու միջոց։
Այս համատեքստում առավել մտահոգիչ է Հայաստանի իշխանությունների մոտեցումը, որոնք առևտրի վերականգնումը վերածում են PR կամպանիայի՝ անտեսելով հնարավոր երկարաժամկետ ռիսկերը։
Հայաստանին անհրաժեշտ է տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցություն, որը կամրապնդի մեր երկրի ինքնիշխանությունը և կծառայի ազգային շահերին, այլ ոչ թե կխորացնի կախվածությունը Ադրբեջանից։
Հակառակ դեպքում՝ խաղաղության գրավիչ կարգախոսների ներքո կարող է ձևավորվել մի համակարգ, որտեղ Ադրբեջանն իր ռազմական և քաղաքական ճնշման գործիքակազմը կհամալրի նաև տնտեսական լծակներով։
Սա Հայաստանի ենթարկեցման քաղաքականությունն է»։

«Այո, 4 հոգանոց ընտանիքի մեկ օրվա սննդի վրա մոտ 15 հազար է ծախսվում». Կարեն Վրթանեսյան
43119.11.2026, 20:54
«Գազի գնի 10%-ով թանկացումը բերելու է 0,6% գնաճ»․ Մարտին Գալստյան (տեսանյութ)
41519.11.2026, 16:42
Կալասը հայտարարել է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների 22-րդ փաթեթի մասին
197116.11.2026, 22:49
Օդեսայում՝ Mercedes-Benz-ի ավտովաճառքի սրահում հրդեհ է բռնկվել
147215.11.2026, 19:19
Խաղողագործներին փող չեն տալիս․ «Հրապարակ»
81114.11.2026, 09:18
Եվրոպական երկրները պատրաստակամություն են հայտնել աջակցել Հայաստանի առևտրի և էներգետիկ ոլորտների դիվերսիֆիկացմանը
185813.11.2026, 11:18
«Անհուսալի վարկառուների խնդիրը լուծելու համար արդյունավետ կլինի երկաստիճան համակարգված մոտեցումը»․ Հրայր Կամենդատյան
82212.11.2026, 16:00
Ուկրաինական հարվածները փլուզել են Ռուսաստանի նավթավերամշակումը. Reuters
220710.11.2026, 19:37