Ի՞նչ բույսեր են քրքումը, զաֆրանը, շաֆրանը և կրոկուսը

«Հայաստանի բույսեր» ֆեյսբուքյան էջը տեղեկացնում է. «Ի՞նչ բույսեր են քրքումը, զաֆրանը, շաֆրանը և կրոկուսը:
Միանգամից ասեմ, որ այս բոլորը, մեծ հաշվով, համարյա նույն բանն են:
Զաֆրան (շաֆրան, Saffron) բառն արաբական ծագում ունի: Այդպես են անվանում բույսի մշակաբուսային տեսակը (Crocus sativus), այսինքն, այն տեսակը, որն ստացել են մարդիկ հատուկ եղանակով, որը բնության մեջ չի հանդիպում, և որի վարսանդն օգտագործվում է որպես համեմունք: Այս համեմունքի ամենամեծ արտահանողն Իրանն է:
Կրոկուս անվանումը հունական ծագում ունի: Այն բնության մեջ հանդիպող վայրի բույսն է, որը չի օգտագործվում որպես համեմունք:
Հայերեն «քրքում» անվանումը, թերևս գալիս է սանսկրիտի «kunkumam» բառից, որը ևս համեմունքի անվանում է: Բայց էստեղ մի շփոթություն կա. հավանաբար ու սխալմամբ «քրքում» անվանումը շփոթվել է հնդկական կուրկումայի հետ, որն աղացած վիճակում սաֆրանի փոշու նման դեղնավուն համեմունք է:
Ինչևէ:
Ուրեմն, զաֆրան, շաֆրան, սաֆրոն կոչվում է բույսի մշակաբուսային տեսակը, որը մեր սարերում և որևէ այլ տեղ վայրի վիճակում չի հանդիպում: Այն պետք է հատուկ աճեցնել:
«Crocus» կոչվում է վայրի բույսի ցեղը տարբեր տեսակային անվանումներով, ինչպես, օրինակ Crocus adamii:
Հայերեն քրքում (սխալ թե ճիշտ, կարևոր չէ, որովհետև դա է բույսի պաշտոնական անունը «Հայաստանի ֆլորայում») կոչվում է վայրի բույսը, որն աճում է մեր սարերում:
Նկարում մեր տարածքում հանդիպող վայրի քրքումի երկու տեսակներն են. Քրքում ադամի և քրքում հրաշալի: Տարբերելը շատ հեշտ է: Ուղղակի պետք է հիշել, որ ադամի քրքումը ծաղկում է գարնանը, իսկ հրաշալի քրքումն՝ աշնանը»:

«Կլիմայի տաքացումը միջատներին մղում է դեպի լեռներ, սակայն այնտեղ նրանց սպառնում է թթվածնի պակասը»․ Լևոն Ազիզյան
47713.09.2026, 01:06
«Անփույթ շինարարությամբ կարճացրել են բարձրարժեք ծառերի կյանքը»․ Արփինե Խաչատրյան (տեսանյութ)
83408.09.2026, 11:00
«Ատլանտյան օվկիանոսում ամենահանգիստ փոթորկային սեզոնը կարող է գրանցվել»․ Լևոն Ազիզյան (լուսանկար)
86707.09.2026, 13:06
«Ընդամենը 30 տարի առաջ այստեղ հնարավոր էր դահուկավազք անել ամռանը». Լևոն Ազիզյան
92006.09.2026, 17:00
«Երկրի մակերևույթի գլոբալ միջին ջերմաստիճանն արդեն 27-րդ օրն անընդմեջ գերազանցում է տվյալ օրվա նախկին ռեկորդը». Լևոն Ազիզյան
91406.09.2026, 14:42
«Կատալպան Երևանի փողոցներում տնկելը հանցանք է միջավայրի, բնակչության առողջության նկատմամբ». Քրիստինա Վարդանյան
101603.09.2026, 11:00
«Հերթական խայտառակ վիճակը, այս անգամ՝ Ազատի ջրամբարում». «Սպիտակ ջոկատ» (լուսանկար)
124130.08.2026, 22:54
«Թափառող շների ոհմակը դարձել է ծայրահեղ ագրեսիվ, հարձակվում է երեխաների վրա». ահազանգ
125030.08.2026, 21:18