«Ջոն Ֆաուլզի «Հավաքորդը» վեպի թարգմանությունը վերջապես հասավ ավարտին». Զավեն Բոյաջյան

Կինոգետ, թարգմանիչ Զավեն Բոյաջյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է. «Մի հին պարտք էլ մարեցի. Ջոն Ֆաուլզի «Հավաքորդը» վեպի թարգմանությունը վերջապես հասավ ավարտին:
Ֆաուլզը (1926-2005) անգլիական գրականություն մեծ դեմքերից է, շուրջ քսան գրքի հեղինակ, բայց նրա գործերից ոչ մեկը մինչև օրս չի թարգմանվել հայերեն: «Հավաքորդը» (1963) գրողի առաջին հրատարակված վեպն է, որը մեծ համբավ ու հաջողություն բերեց նրան՝ համեստ դասավանդողից վերածելով լուրջ գրողի: Ժանրով սա կամերային հոգեբանական թրիլեր է (թիթեռների հավաքորդ մոլագարն առևանգում է իր հավանած աղջկան՝ ապագա նկարչուհու, և փակի տակ պահում նրան՝ ասես դարձնելով իր հավաքածուի ամենակարևոր նմուշը), բայց հեղինակը սյուժետային այս հենքի վրա հմուտ ճարտարապետի պես արտակարգ բազմաշերտ կառույց է բարձրացրել: Հերոսների սուր անտագոնիզմը մի շարք պլաններ ունի՝ սոցիալական (դասային անհավասարություն), հոգեբանական, գրական ու մշակութաբանական (զուգորդում Շեքսպիրի «Փոթորիկ» պիեսի հետ, մտքեր ու դատողություններ արվեստի, մասնավորապես կերպարվեստի մասին) և ընդգրկուն փիլիսոփայական ասպեկտներ: Ի լրումն՝ գիրքը գրված է մերթ մի, մերթ էլ մյուս կերպարի անունից, իսկ այս երկուսը լիովին տարբեր մարդիկ են իրենց պատկերացումներով, աշխարհընկալմամբ ու բառապաշարով: Էս ամենը, ընդ որում՝ Ֆաուլզի խաբուսիկ, նրբերանգային անգլերենով, ինչ խոսք, տևական ու լարված ջանքեր էր պահանջում գրքի հայերենացման ճանապարհին, ուստի չհաջողվեց տեղավորվել թարգմանության համար նախատեսված ժամանակի սահմաններում, հավելյալ ամիսներ պահանջվեցին:

...Ջոն Ֆաուլզի վեպը՝ եվրոպական գրականության հռչակավոր նմուշների մեկը, առաջիկայում կարելի կլինի կարդալ նաև հայերեն»: