Թուրքիայի գյուղատնտեսական սիրտը՝ Կոնիայի դաշտավայրը, կանգնած է երկրաբանական աղետի առաջ

«Գիտություն և տեխնոլոգիա» ֆեյսբուքյան էջը գրել է. «Թուրքիայի գյուղատնտեսական սիրտը՝ Կոնիայի դաշտավայրը, կանգնած է երկրաբանական աղետի առաջ։
Հարյուրավոր հսկայական փոսեր (sinkholes) են բացվում հենց մշակովի դաշտերի մեջ՝ առանց նախազգուշացման, կուլ տալով հողատարածքները։
Ինչո՞ւ է դա տեղի ունենում։
Պատճառը մարդկային գործոնի և կլիմայի փոփոխության համադրությունն է.
Ջրի գերօգտագործում. Տասնամյակներ շարունակ ֆերմերները ոռոգման համար հսկայական ծավալի ջուր են դուրս մղել ստորգետնյա ավազաններից։ Ջուրը հանվել է ավելի արագ, քան բնությունը հասցրել է այն վերականգնել (անձրևների պակասի պատճառով)։
Դատարկություններ. Ստորգետնյա ջուրը ծառայում է որպես հենարան հողի վերին շերտի համար։ Երբ ջրի մակարդակը կտրուկ ընկնում է (1970-ականներից ի վեր դրամատիկ անկում է գրանցվել), գետնի տակ առաջանում են դատարկ խոռոչներ։
Փլուզում. Տարածաշրջանի հողը հարուստ է լուծվող ապարներով (կրաքար և այլն)։ Հենարանը կորցնելուն պես՝ հողի վերին շերտը պարզապես փլվում է ներքև՝ առաջացնելով ֆուտբոլի դաշտի չափեր ունեցող խորը փոսեր։
Գիտնականները զգուշացնում են՝ եթե ջրի սպառումը չվերահսկվի, տարածաշրջանը կարող է դառնալ ոչ պիտանի ապրելու և գյուղատնտեսության համար։
Աղբյուրներ
BBC News / National Geographic: Groundwater loss causes massive sinkholes in Turkey.
Scientific American: Groundwater depletion and land collapse mechanisms»:

«Բացառիկ կլիմայական երևույթ»․ Գագիկ Սուրենյան (տեսանյութ)
6611:48
«Կաղնիները զանգվածաբար վարակված են»․ Քրիստինա Վարդանյան
16822.06.2026, 15:24
«Դե ինչ, ծափահարեք քաղաքապետին»․ Քրիստինա Վարդանյան
24220.06.2026, 16:30
«Հացենիները կատալպայով փոխարինելը հանցանք էր»․ Քրիստինա Վարդանյան (տեսանյութ)
21920.06.2026, 16:00
«Ուղղակիորեն լեգիտիմացվում է ադրբեջանական զինված ուժերի ներթափանցումը և 3000 հա տարածքի զավթումը». բաց նամակ (լուսանկար)
61516.06.2026, 23:39
Սևանա լիճը բարձրանում է ռեկորդային տեմպերով
30815.06.2026, 20:18
«Նորմալ երկրում մարդկանց արդեն տարհանած կլինեին». Արեն Ափիկյան (տեսանյութ)
32615.06.2026, 13:00
«Ծանր մետաղներով հարուստ հոսքաջրերը հոսում են Կապանի փողոցներով»․ Մարիամ Սուխուդյան (տեսանյութ)
29615.06.2026, 12:48