Երեքշաբթի, 03 փետրվարի, 2026 թ.
|
Ստեփանակերտում`   +14 °C

​Թուրքիայի գյուղատնտեսական սիրտը՝ Կոնիայի դաշտավայրը, կանգնած է երկրաբանական աղետի առաջ

​Թուրքիայի գյուղատնտեսական սիրտը՝ Կոնիայի դաշտավայրը, կանգնած է երկրաբանական աղետի առաջ
2190
Երկուշաբթի, 12 հունվարի, 2026 թ., 20:00

​«Գիտություն և տեխնոլոգիա» ֆեյսբուքյան էջը գրել է. «Թուրքիայի գյուղատնտեսական սիրտը՝ Կոնիայի դաշտավայրը, կանգնած է երկրաբանական աղետի առաջ։
Հարյուրավոր հսկայական փոսեր (sinkholes) են բացվում հենց մշակովի դաշտերի մեջ՝ առանց նախազգուշացման, կուլ տալով հողատարածքները։
​Ինչո՞ւ է դա տեղի ունենում։
Պատճառը մարդկային գործոնի և կլիմայի փոփոխության համադրությունն է.
​Ջրի գերօգտագործում. Տասնամյակներ շարունակ ֆերմերները ոռոգման համար հսկայական ծավալի ջուր են դուրս մղել ստորգետնյա ավազաններից։ Ջուրը հանվել է ավելի արագ, քան բնությունը հասցրել է այն վերականգնել (անձրևների պակասի պատճառով)։
​Դատարկություններ. Ստորգետնյա ջուրը ծառայում է որպես հենարան հողի վերին շերտի համար։ Երբ ջրի մակարդակը կտրուկ ընկնում է (1970-ականներից ի վեր դրամատիկ անկում է գրանցվել), գետնի տակ առաջանում են դատարկ խոռոչներ։
​Փլուզում. Տարածաշրջանի հողը հարուստ է լուծվող ապարներով (կրաքար և այլն)։ Հենարանը կորցնելուն պես՝ հողի վերին շերտը պարզապես փլվում է ներքև՝ առաջացնելով ֆուտբոլի դաշտի չափեր ունեցող խորը փոսեր։
​Գիտնականները զգուշացնում են՝ եթե ջրի սպառումը չվերահսկվի, տարածաշրջանը կարող է դառնալ ոչ պիտանի ապրելու և գյուղատնտեսության համար։
​Աղբյուրներ
BBC News / National Geographic: Groundwater loss causes massive sinkholes in Turkey.
Scientific American: Groundwater depletion and land collapse mechanisms»: