Թուրքիայի գյուղատնտեսական սիրտը՝ Կոնիայի դաշտավայրը, կանգնած է երկրաբանական աղետի առաջ

«Գիտություն և տեխնոլոգիա» ֆեյսբուքյան էջը գրել է. «Թուրքիայի գյուղատնտեսական սիրտը՝ Կոնիայի դաշտավայրը, կանգնած է երկրաբանական աղետի առաջ։
Հարյուրավոր հսկայական փոսեր (sinkholes) են բացվում հենց մշակովի դաշտերի մեջ՝ առանց նախազգուշացման, կուլ տալով հողատարածքները։
Ինչո՞ւ է դա տեղի ունենում։
Պատճառը մարդկային գործոնի և կլիմայի փոփոխության համադրությունն է.
Ջրի գերօգտագործում. Տասնամյակներ շարունակ ֆերմերները ոռոգման համար հսկայական ծավալի ջուր են դուրս մղել ստորգետնյա ավազաններից։ Ջուրը հանվել է ավելի արագ, քան բնությունը հասցրել է այն վերականգնել (անձրևների պակասի պատճառով)։
Դատարկություններ. Ստորգետնյա ջուրը ծառայում է որպես հենարան հողի վերին շերտի համար։ Երբ ջրի մակարդակը կտրուկ ընկնում է (1970-ականներից ի վեր դրամատիկ անկում է գրանցվել), գետնի տակ առաջանում են դատարկ խոռոչներ։
Փլուզում. Տարածաշրջանի հողը հարուստ է լուծվող ապարներով (կրաքար և այլն)։ Հենարանը կորցնելուն պես՝ հողի վերին շերտը պարզապես փլվում է ներքև՝ առաջացնելով ֆուտբոլի դաշտի չափեր ունեցող խորը փոսեր։
Գիտնականները զգուշացնում են՝ եթե ջրի սպառումը չվերահսկվի, տարածաշրջանը կարող է դառնալ ոչ պիտանի ապրելու և գյուղատնտեսության համար։
Աղբյուրներ
BBC News / National Geographic: Groundwater loss causes massive sinkholes in Turkey.
Scientific American: Groundwater depletion and land collapse mechanisms»:

Ուժգին անձրև և կարկուտ՝ Լոռու մարզում (տեսանյութ)
26427.08.2026, 17:36
Գորշ արջը՝ Խոսրովի անտառում (տեսանյութ)
34626.08.2026, 20:30
«Տաքացման հետևանքով հազարավոր կետեր են հասել Գրենլանդիայի ափեր». Լևոն Ազիզյան
39626.08.2026, 10:42
Աշխարհի ամենաերկար քարացած ծառը գտնվում է Թաիլանդում (տեսանյութ)
80526.08.2026, 00:48
«Տասնամյակներով ձևավորված կենդանի օրգանիզմի արմատային գոտում՝ շինարարություն». Քրիստինա Վարդանյան
87619.08.2026, 17:30
Ծառուկյանի առյուծներին խնամողին առաջարկ է արվել. «Հրապարակ»
97018.08.2026, 09:12
«Մենք չէինք հատում․ մենք բուժում էինք»․ Քրիստինա Վարդանյան
98017.08.2026, 12:54
Հանգստացողներն ապականել են Արագածի Քարի լճի տարածքը (տեսանյութ)
106616.08.2026, 23:30