«Հոսանքի գինը` 120 դրա՞մ». Հրայր Կամենդատյան

Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Հոսանքի գինը՝ 120 դրա՞մ։
Ռուսաստանից Հայաստան ներկրվող բնական գազի գնի 4 անգամ բարձրացումը (օրինակ՝ սահմանին $165-ից հասնելով ~$660-ի 1000 խմ-ի դիմաց) կհանգեցնի էլեկտրաէներգիայի վերջնական սպառողական սակագների մոտ 2.2-ից 2.5 անգամ (շուրջ 120–150%) աճի:
Այդ դեպքում բնակչության համար 1 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիայի միջին գինը ներկայիս ~45-53 դրամից կարող է հասնել 100–120 դրամի:
Հաշվարկի տնտեսագիտական հիմնավորումը
1. Գազային էլեկտրակայանների (ՋԷԿ) կշիռը արտադրության մեջ
Հայաստանում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի շուրջ 35–40%-ը ստացվում է ՋԷԿ-երում (Երևանի ՋԷԿ, Հրազդան-5)՝ բնական գազի այրումից: ՋԷԿ-երի արտադրած էլեկտրաէներգիայի ինքնարժեքի ավելի քան 70–80%-ը կազմում է հենց վառելիքի (գազի) ծախսը:
* Գազի գնի 4 անգամ բարձրացման դեպքում ՋԷԿ-երի թողարկած էլեկտրաէներգիայի ինքնարժեքը կբարձրանա ավելի քան 3 անգամ (1 կՎտ/ժ-ի հաշվով ներկայիս ~25–30 դրամից հասնելով ~80–90 դրամի):
2. Ազդեցությունը համակարգի միջին կշռված գնի վրա
Էլեկտրաէներգիայի վերջնական սակագինը ձևավորվում է բոլոր կայանների (ԱԷԿ, ՀԷԿ-եր, ՋԷԿ-եր, Արևային կայաններ) արտադրանքի միջին կշռված գնից, հաղորդման/բաշխման ծախսերից և ՀԷՑ-ի մարժայից:
* ԱԷԿ և ՀԷԿ-եր (~60–65% մասնաբաժին). Սրանց ինքնարժեքը գազի գնից անմիջականորեն չի կախված (թեև ընդհանուր գնաճը կարող է որոշակի անուղղակի ճնշում ստեղծել):
* ՋԷԿ-եր (~35–40% մասնաբաժին). Սրանց գնի 3x+ աճը միայն արտադրական շղթայում էլեկտրաէներգիայի միջին գնման գինը կբարձրացնի շուրջ 80–100%-ով:
3. Հաղորդման, բաշխման և համակարգային ծախսեր
ՀԷՑ-ի (Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր) և ԲԷՑ-ի (Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր) սպասարկման, կորուստների փոխհատուցման և ենթակառուցվածքների ծախսերը նույնպես ճշգրտվում են գնաճին համահունչ։
Հնարավոր մեղմացնող գործոններ (Պետական քաղաքականություն)
Իրականում պետությունը կարող է ձեռնարկել քայլեր՝ նման շոկային թանկացումը մասնակիորեն մեղմելու համար.
* Սուբսիդավորում. Պետական բյուջեից կամ հատուկ ֆոնդերից սուբսիդավորել գազի կամ էլեկտրաէներգիայի գնի մի մասը (հատկապես անապահով խավերի համար):
* ԱԷԿ-ի և ՀԷԿ-երի լրացուցիչ ծանրաբեռնում. Ատոմակայանի ու խոշոր ՀԷԿ-երի էժան էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալների բարձրացում՝ ՋԷԿ-երի մասնաբաժինը համակարգում նվազեցնելու նպատակով:
Սպասենք .....
* «Գազ՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» Սվոպ. Իրանի հետ իրականացվող սվոպ ծրագրի ընդլայնում, որտեղ ներկրվող գազի դիմաց վճարվում է էլեկտրաէներգիայով, այլոչ թե կանխիկ արտույթով»:

«Որևէ փաստաթղթի ընդունման պետականամետ կամ հակապետական լինելը որոշվում է տարիների ընթացքում»․ Թաթուլ Հակոբյան
5202:06
«Սի Ծինփինը, Պուտինը և Թրամփը ազդարարել են գլոբալ համաձայնությունների գնալու պատրաստակամության մասին»․ Գարիկ Քեռյան
6501:24
«Առաջիկայում կտեսնեք բաներ, որ երբեք չեք տեսել, մեր պետությունն էլ չի տեսել, և դա նույնիսկ զարմանալի կթվա»․ Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ)
89Երեկ, 23:36
«Ուզում եք Քինգ Քոնգի նման դոշ ծեծեք, հոխորտաք, իրավապահներ ուղարկեք մեր տները, մեր պատասխանն է՝ ո’չ»․ Աննա Գրիգորյան (տեսանյութ)
91Երեկ, 23:18
«Մենք ձեզ հեռացնելու ենք, բայց առանց ձեզ հետ գործարքի»․ Քրիստինե Վարդանյանը՝ Նիկոլ Փաշինյանին (տեսանյութ)
93Երեկ, 22:54
«Ասացիք՝ առաջարկ կանեք, 5 օր հետո զարթնեցինք, Ալֆա ջոկատի հատուկջոկատայինները մեր տներում էին»․ Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)
93Երեկ, 22:48
«Տեսնելով այսօրվա նոպաները՝ հարց առաջացավ՝ եթե ինչ-որ մարդու մոտ առերևույթ հոգեկան որոշակի խնդիրներ կան, ո՞ւմ դիմել»․ Լևոն Քոչարյանը՝ Անահիտ Ավանեսյանին (տեսանյութ)
73Երեկ, 22:18
«Ստեղս ա հասել իշխանությունը, օր առաջ հեղափոխություն արեք, ռադս կքաշեմ, կգնամ»․ Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ)
91Երեկ, 21:31