«Բայրամովի հարցազրույցի ամենաուշագրավ մասը»․ Տաթևիկ Հայրապետյան

ԱԺ նախկին պատգամավոր, ադրբեջանագետ Տաթևիկ Հայրապետյանի թելեգրամյան գրառումը. «Մի քանի դիտարկում այս անգամ Ադրբեջանի ԱԳՆ նախարար Բայրամովի՝ հունգարական ու իրենց տեղական լրատվականին տված հարցազրույցի վերաբերյալ:
Բայրամովի հարցազրույցի ամենաուշագրավ մասն այն է, որ նա ասում է՝ «կա Զանգեզուրի միջանցքի բացման վերաբերյալ պլան Բ», որը շրջանցելու է Հայաստանը: Ենթադրում եմ, որ խոսքը Իրանի կողմից հնչող առաջարկի մասին է: Իրանի արդեն տևական ժամանակ է, ինչ առաջարկում է Նախիջևանի հետ կապը շարունակել պահպանել Իրանի տարածքով, բացի այդ առաջարկվել է ստեղծել նոր, ավելի հարմարավետ երթուղի: Ադրբեջանը սա էլ են անվանելու «Զանգեզուրի միջանցք»՝ երեսը փրկելու համար:
Ենթադրում եմ նաև, որ այդ առաջարկը Թուրքիայի ԱԳՆ ղեկավար Ֆիդանին ևս մեկ անգամ ներկայացվել է Թեհրան կատարած նրա այցի ժամանակ:

Նշեմ, որ այցից հետո ադրբեջանական իշխանական «haqqin.az» կայքը հոդված հրապարակեց, որտեղ նշված էր. «Ֆիդանը չի կարողացել «Զանգեզուրի միջանցք» կորզել Թեհրանում»: Հոդվածում նշված էր. «Իրանը խիստ բացասաբար է արձագանքում ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո Հարավային Կովկասում Թուրքիայի դիրքերի ուժեղացմանը և Զանգեզուրի տրանսպորտային միջանցքի բացմանը, որը պետք է Ադրբեջանը միացնի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությանը և Թուրքիային: Իրանը դա սպառնալիք է տեսնում իր շահերի համար՝ պնդելով, որ դա կարող է «փակել» Հայաստանի հետ իր սահմաններն ու ելքը դեպի Սև ծով, Իրանը նույնիսկ պատրաստ էր ռազմական ուժ կիրառել իրադարձությունների նման զարգացումը կանխելու համար»:

Ֆիդանի այցից ու Պուտին-Էրդողան հանդիպումներից հետո կտրուկ սրվում է սահմանային իրադրությունը, Ադրբեջանը կուտակումներ ու շարժեր է սկսում թե՛ ՀՀ-ի, թե՛ Արցախի ուղղություններով: Ավելանում են Իսրայելից ու Թուրքիայից ռազմական նշանակության թռիչքները թիվը:

Երեկ նաև տեղեկատվություն տարածվեց, որ Թուրքիան հետախուզական թռիչքներ է իրագործում Իրանի սահմանների մոտակայքում: Դժվար չի հասկանալ, թե ինչ նպատակ են հետապնդում երկու հարևան հակառակորդ երկրները: Նրանց զսպող միակ իրական ուժը դեռևս Իրանն է: Արևմուտքը առայժմ նախազգուշական զանգեր է անում ընդամենը:

Ալիևին հարող փորձագետներն էլ խոսում են, որ այդ զանգերը կարելի է արհամարհել: Ինչ վերաբերվում է ՌԴ-ին, ապա այստեղ խոսքերն ավելորդ են: Միայն մի բան կասեմ, եթե Արցախում Ադրբեջանը գնաց գործողությունների, ապա դա բացառապես ՌԴ՝ «կանաչ լույսի» դեպքում է լինելու:

Ինչ վերաբերվում է մեզ ու մեր անելիքներին, ապա դրա մասին բազմաթիվ անգամներ գրվել ու խոսվել է: Ներկայիս իշխանությունը ՀՀ-ն ու Արցախը դարձել են փորձադաշտ, բայց ինչ փորձում են, վերջում մեզ կանգնեցնում են պատերազմի առաջ... Կարծում եմ՝ իրենց փորձելու ժամանակը պետք է ավարտին մոտեցնենք:
Որպես ամփոփում ասեմ՝ եթե Ալիևը գնաց գործողության, ապա նա մեծ ռիսկի է դիմում: Կգնա թե՞ ոչ՝ «на свой риск и страх...»։