«Ռուս-իրանական համաձայնագրով կողմերը պայմանավորվածություն չունեն ռազմական փոխօգնության մասին»․ Հակոբ Բադալյան

Քաղաքական մեկնաբան Հակոբ Բադալյանի թելեգրամյան գրառումը․ «Շատ ուշադրության է արժանացել ռուս-իրանական պայմանագրի այն դրույթը, որտեղ նշվում է, որ եթե կողմերից մեկը ենթարկվում է ագրեսիայի, մյուս կողմը չպետք է ագրեսիայի շարունակությանը նպաստող որևէ ռազմական կամ այլ օգնություն ցուցաբերի ագրեսորին, և պետք է նպաստի նրան, որ ի հայտ եկած տարաձայնությունները կարգավորվեն ՄԱԿ Կանոնադրության և այլ միջազգային նորմերի հիման վրա:

Շատերի մոտ է առաջացել հարց, թե ինչու՞ կողմերը չեն պայմանավորվել ռազմական փոխօգնության մասին, եթե կողմերից մեկը ենթարկվում է ագրեսիայի, այլ արձանագրում են, որ մյուս կողմը չի օգնի ագրեսորին:

Այդ հարցը տեղին կլիներ, եթե խոսքը լիներ երկրների միջև ռազմավարական դաշնակցության մասին պայմանագրին: Ռուսաստանը և Իրանը Մոսկվայում ստորագրել են համապարփակ ռազմավարական գործընկերության պայմանագիր: Ռազմական փոխօգնությունը կատեգորիա է, որը գործնական առումով բնորոշ է ռազմավարական դաշնակցությանը:

Եվ, թերևս ևս մի առանձնահատկություն: Այդօրինակ փոխօգնության պայմանավորվածությունը, թերևս, կիրառական է, երբ կողմերի միջև կա էական տարբերություն միջազգային դերի, տրամաչափի, բնույթի իմաստով:

Կասեմ մի բան, որը գուցե հնչի տարօրինակ, սակայն ռազմական փոխօգնության պայմանագիրը, մեծ հաշվով, ենթադրում է ինչ-որ իմաստով «անհավասարություն»: Այլ կերպ ասած, այդօրինակ պայմանագրեր սովորաբար կնքում են կողմերը, որոնցից գերազանցապես մեկին է պետք մյուսի փոխօգնությունը, որովհետև այդ մեկը համարում է, որ ինքը միայնակ ի վիճակի չէ պաշտպանվել ռիսկերի ու մարտահրավերների այն շրջանակում, որն ունի:

Հիմա, եկեք դիտարկենք, ո՞վ ի վիճակի չէ պաշտպանվել միայնակ՝ Ռուսաստա՞նը, թե՞ Իրանը: Երկուսն էլ ի զորու են միայնակ դիմագրավել իրենց անվտանգության մարտահրավերներին, և գլխավորը՝ նրանք երկուսն էլ աշխարհաքաղաքական հավակնոտ դերակատարներ են, հետևաբար նրանց համար «ռազմական փոխօգնության» հանգամանքը նույնիսկ կարող է դիտվել այսպես ասած՝ թուլության արձանագրում: Մինչդեռ, ռազմավարական գործընկերության պայմանագրի ստորագրման նպատակներից մեկը՝ ամրություն ցույց տալն է»։