«Ադրբեջանը ֆինանսական միջոցներ է հատկացնում Սյունիքի մշակութային-պատմական ժառանգությունը յուրացնելու համար»․ Վարդան Բալյան

Քաղաքական վերլուծաբան Վարդան Բալյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Ադրբեջանը տևական ժամանակ զգալի ֆինանսական միջոցներ է հատկացնում Սյունիքի մշակութային-պատմական ժառանգությունը յուրացնելու, հայկական այդ երկրամասի նկատմամբ իր պատմական-բարոյական իրավունակությունը հիմնավորելու համար: Շատերիդ գուցե տարակուսելի թվա, բայց մեր շրջանների ու բնակավայրերի մեծ մասի՝ 15-18-րդ դարերում ժողովրդագրական, սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վերաբերյալ փաստաթղթեր կարելի է գտնել ադրբեջանական աղբյուրներից: Բնականաբար, այդ ամենը, ըստ ամենայնի, համեմված է հայերիս որպես ադրբեջանցիների պատմական հայրենիքում ռուսների շնորհիվ հայտնված և ռուսական հովանավորությամբ ադրբեջանական պատմական հողերը բռնազավթած ժողովուրդ ներկայացնելու քարոզչությամբ: Նշված գործընթացը, հատկապես 44-օրյա պատերազմի ավարտից ու Արցախի հայաթափումից հետո նոր խթան է ստացել: Ադրբեջանական այս ջանքերի համատեքստում հայկական ուսումնասիրությունների, փաստագրական նյութի պակասը, իսկ երբեմն բացակայությունը բազմակի անգամ ավելի նկատելի է դառնում: Օրինակ, իմ հայրենի Սիսիանի վերաբերյալ տեղեկություններ կամ ուսումնասիրություններ շատ քիչ կան, ըստ որում, դրանք հիմնականում սահմանափակվում են մինչև Ստեփանոս Օրբեյանի Պատմություն նահանգին Սիսական կամ ռուսական տիրապետության հաստատումից հետո ժամանակագրական շրջաններով: Նույնիսկ դրանք, սակայն, կարելի է ասել չափազանց աղքատիկ են: Հայրենաճանաչության պակասը հստակ տեսանելի է նաև տեղաբնիկների տոհմաբանության մակարդակում, երբ նրանց գերակշիռ մեծամասնության տեղեկատվությունը սեփական նախնիների, իրենց տոհմի ծագումնաբանության մասին հասնում են առավելագույնը մինչև 1830-ական թվականներ: Նույնը բնակավայրերի պատմությանն է վերաբերում: Փոխելու ենք այդ վիճակը հիմնովին, մանրամասները թող անակնկալ մնան դեռ:
Պատիվ եմ ունեցել տեղեկացնելու, որ 2026 թվականին լրանում է Գերաշնոր տեր արքեպիսկոպոս Ներսես Մելիք-Թանգյանի 160-ամյա տարեդարձը: Հոբելյանական միջացառումների համակարգող խորհրդի կազմը կհրապարակայնացնեմ առաջիկա օրերին, ձևավորման աշխատանքները ավարտական փուլում են: Առաջին նիստում Խորհրդի քննարկմանն ու հաստատմանն է ներկայացվելու հոբելյանական միջոցառումների ցանկը, ժամանակացույցը, տարբերանշանն ու պաստառը:
Սրբազանի 160-ամյա ու պատմական գիտության բնագավառում աշխարհում ամենահայտնի ու ամենախոշոր հայ գիտնականի՝ Նիկողայոս Ադոնցի, էլի Սիսիանի Բռնակոթ գյուղում ծնված, ծննդյան 155-ամյա տարեդարձի տարին Սյունիք այցելող յուրաքանչյուրի հայի համար Սիսիանը դառնալու է հայրենաճանաչության, հայրենագիտության, հայրենատիրության ու հայրենապաշտության կրթական-մշակութային միջավայր: Միջավայր, որ կարող ենք ու պետք է ձևավորենք միասին»: