«Ո՞րն է էդ ինքնությունը, ինչի՞ց է այն բաղկացած». Սուրեն Սահակյան

Հասարակական-քաղաքական գործիչ Սուրեն Սահակյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Վերջերս շատ ակտուալ են դարձել մեր ինքնության կետ կապված հարցերը։ Շատերը կարողանում են վստահ պնդել, որ գիտեն՝ որն է էդ ինքնությունը, ինչից է այն բաղկացած և դրա հետ կապված այլ հարցեր։ Ես դեռ դրա ձևավորման մեխանիկայի հետ կապված շատ հարցեր ունեմ ՝ ոնց է ձևավորվում, ոնց է աշխատում, ինչն է ստիպում, որ ինքնության ինչ-որ բաղադրիչ որպես այդպիսին ընկալվի, դրա վերաբերյալ գիտական ուսումնասիրություններն ու դրանց արդյունքները։
Որպես ինքնության բաղադրիչներ, ի թիվս այլոց, առաջին հերթին դիտարկում եմ լեզուն։ Բայց էս անգամ ուզում եմ վերոնշյալ հարցերի վերաբերյալ մասնագետների կարծիքը լսել՝ ինձ վրա երաժշտական մի կոնկրետ ստեղծագործության ազդեցության օրինակով։ Խոսքը «Ծաղկած բալենի» երգի մասին է։
Մարդաբաններին, ազգագրագետներին կամ գիտական հարակից այլ դիսցիպլինների ներկայացուցիչներին ուղղված հարցերը․
- Արդյո՞ք էս երգը կապ ունի մեր ինքնության հետ։ Դա ո՞նց է որոշվում։
- Երգի բառերը գրվել են 1950թ․-ին, իսկ երաժշտությունը՝ 1979-ին։ Կա՞ որևէ սահմանափակում էս առումով։ Ինչքա՞ն շուտ պետք է գրվեն/նկարվեն/ստեղծվեն մշակութային ստեղծագործությունները և ինչ պարամետրերի պետք է համապատասխանեն, որպեսզի ընկալվեն որպես ինքնության բաղադրիչներ։
- Գուցե գիտե՞ք, թե ֆիզիկական ինչ ազդեցություն է ունենում կոնկրետ ստեղծագործությունը կոնկրետ էթնիկ պատկանելության մարդու վրա։ Ես, օրինակ, առանձնապես ազգագրական երգերի սիրահար չեմ, բայց երգեր կան, որոնք անհասկանալի ու անասելի ջերմություն են հաղորդում, հարազատ ու կոմֆորտ միջավայրի զգացում փոխանցում։ Նույն զգացողությունն ունենում եմ «Բինգյոլ» երգը լսելիս, բայց գիտեմ, որ դա լսող քրդերն էլ նույնպիսի զգացողություններ են ունենում։ Դա մի պարագայում, երբ ծագումով Արևմտյան Հայաստանի հետ որևէ առընչություն չունեմ, իսկ իրենք շատ որոշակի ունեն։ Էդ զգացողությունը նույնը չի, ինչ արդեն սիրելի ոճի, բայց օտարեկրյա երաժշտությունը լսելու ընթացքում առաջացողը։
Երաժշտագետներին կամ գործից հասկացող այլ մարդկանց հարցերը․
- Միայն մեղեդային տարբերակն է, առանց երգի բառերի, որպեսզի ընդգծեմ՝ հայերեն խոսքը չի, որ ինձ գրավում է, այլ հենց մեղեդին։ Էս առումով գուցե մտքեր կա՞ն։ Օրինակ, կարող է մեղեդին որոշակի տակտերի համադրություն է, ինչից ես գաղափար չունեմ, բայց որոնք ինձ հաղորդում են էն կոդերը, որոնք պետք են՝ դրանք որպես իմ ինքնության մաս զգալու համար։ Եվ եթե այո, ապա որո՞նք են դրանք։
Շնորհակալ կլինեմ, եթե գործից հասկացող մարդկանց թեգ անեք, իմ անորոշությունների վրա մի քիչ լույս սփռեն։
Մի խնդրանք էլ ունեմ նաև մյուս ընկերներին, որոնք հիմա այլազգիների հետ շփվելու հնարավորություն ունեն։ Կարող ե՞ք միացնել երգը նրանց համար ու հարցնել, թե ինչ զգացողություններ են ունենում «Ծաղկած բալենու» մեղեդին լսելիս»։