«Ադրբեջանցիների նախնիներին հենց թուրքերն են ցեղասպանել». Արթուր Դանիելյան

«Ադեկվատ» միաբանության հիմնադիր Արթուր Դանիելյանի ֆեյսբուքյան գրռումը. «Ինձ միշտ հետաքրքիր ա եղել՝ ինչու Հայաստանում երբեք չի շոշափվել այն փաստը, որ Օսմանյան կայսրությունում առաջին խոշորածավալ բռնության ենթարկվածները ներկայիս ադրբեջանցի կոչվողների նախնիներն են: 16-18-րդ դարերում օսմանները սիստեմաբար բռնի ուժով կրոնափոխել կամ պարզապես բնաջնջել են իրենց վերահսկողության տակ անցած տարածքներում բնակվող շիա մահմեդականներին: Դրանց շարքում էին Անատոլիայի, Վրաստանի և Շիրվանի (ներկայիս Ադրբեջանի) քիզիլբաշները ու սեֆյանները (ադրբեջանցի անվանումը Սովետն է հորինել 1930-ականներին):
Փաստացի ադրբեջանցիների նախնիներին հենց թուրքերն են ցեղասպանել՝ նրանց համարելով Պարսկաստանի ազդեցության ցանց: Արցախի ու Սյունիքի լեռներում այդ հարթավայրային ցեղերը հայտնվեցին հենց օսմանների բռնաճնշումներից փախուստի արդյունքում: Ընդ որում, Սովետը «ադրբեջանցի» էթնոնիմը ստեղծելիս նույնպես նպատակ էր դրել պայքարել Կովկասում Իրանի ազդեցության դեմ:
Տենաս, եթե Իսրայելի նավթի 60%-ը Թուրքիայի տարածքով անխոչընդոտ անցնող ադրբեջանականը չլիներ, իրենք կճանաչեի՞ն ադրբեջանցիների ցեղասպանությունը Օսմանյան կայսրությունում...
Իմիջիայլոց, հիշյալ 18-րդ դարը Օսմանյան հայերի համար բավականին բարենպաստ էր: Հայերը իրենց ձեքն էին վերցրել առևտուրը, բանկերը և նույնիսկ պետական կառավարումը: Հայերը միակ քրիստոնյաներն էին, ում օսմանները թույլ էին տալիս նոր եկեղեցիներ կառուցել: Օսմանյան նավատորմի ազգությամբ հայ հրամանատարը նույնիսկ մի պահ ստացել էր մեծ վեզիրի կոչում ու դարձել էր երկրի վարչապետ:
Իրավիճակը սկսվեց փոխվել 18-րդ դարի վերջից, երբ Եվրոպական տերությունները իսրայելօրիների, հովսեփէմինների և այլոց միջոցով սկսեցին ներթափանցել Կովկաս: Տերությունները գալիս էին թուրքերի ու պարսիկների հետ իրենց հարցերը լուծում, իսկ տուժում էին հիմնականում շարքային հայերը: Ընդ որում, եթե հովսեփէմինները ինչ-որ պահի բարեհաջող թռնում էին, տուժում էին այն հայերը, որ սկի չգիտեին էլ՝ որտեղ է Մոսկվան, Լոնդոնը կամ առավել ևս՝ հնդկական Մադրասը: Կոտորվող հայերը իրականում սկի չէին էլ հասկանում, թե խի էին թուրքերն ու պարսիկներն իրենց կոտորում, և ինչ կապ ունեն դրա հետ եվրոպացիք ու ռուսները»: