Ուրբաթ, 22 սեպտեմբերի, 2023 թ.
|
Ստեփանակերտում`   +17 °C

«Գեներալի օպերացիան կործանեց մի ողջ շրջանի տասնամյակների մի ամբողջ իշխանություն. դա հզոր ազդակ է». Հայկ Մարտիրոսյան

«Գեներալի օպերացիան կործանեց մի ողջ շրջանի տասնամյակների մի ամբողջ իշխանություն. դա հզոր ազդակ է». Հայկ Մարտիրոսյան
523
Երկուշաբթի, 18 հունիսի, 2018 թ., 14:45

Քաղաքագետ Հայկ Մարտիրոսյանը «Ֆեյսբուք»-ի իր էջում գրել է.

Մանվել Գրիգորյանի ժամանակաշրջանն անվերադարձ ավարտվեց: Բայց ամեն բան շատ ավելի բարդ է, քան թվում է առաջին հայացքից: Մի քանի հանգամանք կարևոր է հասկանալ. Դոն Պիպոյի պատահարը ցույց տվեց, որ այս նոր Հայաստանում պետությունը չի հանդուրժելու որևէ այլ խաղացողի՝ քան ինքն է: Եթե անգամ այդ խաղացողը պատրաստ է իր վրա վերցնել պետության թշնամուն հրապարակից դուրս բերելու գործը: Նաև՝ որ որևէ մեկը, ով հանրային, հասարակական, քաղաքական ոլորտից չէ՝ չպետք է այլևս Հայաստանում քաղաքական օրակարգ ձևավորի, կամ մասնակցի դրան: Եվ դա ճիշտ և արդար մոտեցում է: Հաջորդ հանգամանքն այն է, որ ամենայան հավանականությամբ՝ սկսվում է հայկական բդեշխությունների լիկվիդացման գործընթաց: Գեներալ Մանվելը դրա առաջին ծիծեռնակն է, բայց, ենթադրաբար ամենևին վերջինը չէ: Թե ովքեր են տրամաբանորեն հաջորդելու՝ դժվար չէ կռահել: Դա նաև նշան է, որ այլևս չկան անձեռնմխելիներ և որ հասարակությանը պետք է պատրաստվել՝ նախկին անխորտակելիների խորտակման մոնումենտալ տեսարանների: Սակայն հենց գեներալ Մանվելից սկսելը նաև նշան էր՝ ուղղված այլ՝ թերևս առավել ազդեցիկ կերպարների, որ հերթն իրենց հասնելիս՝ դիմադրությունն անիմաստ է լինելու: Գեներալի օպերացիան կործանեց մի ողջ շրջանի տասնամյակների մի ամբողջ իշխանություն՝ ընդամենը մեկ օրվա ընթացքում: Եվ դա հզոր ազդակ է: Հաջորդ հանգամանքն այն է, որ ՀՀԿ-ն շտապեց և սխալվեց իր ոհմակային բնույթը ևս մեկ անգամ ի ցույց դնելով: Խմբավորումը իբրև թե ուժի ցուցադրություն արեց՝ ակնարկելով, որ անձեռնմխելիությունից չի զրկի իր անդամին: Վարչապետի ուղիղ խոսքը, իսկ այնուհետ և սահմռկեցուցիչ տեսանյութը ուղղակի ՀՀԿ-ին կանգնեցրեցին արդեն ոչ թե Մանվել Գրիգորյանին, այլ՝ իրենց հենց իրենցից փրկելու հրամայականի առջև և դրա վկայությունն է նույն Արմեն Աշոտյանի երկրորդ հայտարարությունը: Եթե ՀՀԿ-ն հիմա երկրորդ խելահեղությունն անի և այնուամենայնիվ չքվեարկի Գրիգորյանի անձեռնմխելիությունից զրկման օգտին, ապա ուղղակիորեն ևս մեկ անգամ կթարմացնի այն հանրային համոզմունքը, որ դա հանցախումբ է: Հիմա դա կսկսի համարվել նաև ինքն իրեն պետության թշնամի հռչակած հանցախումբ: Եթե քվեարկի՝ ապա կդառնա ինքն իր ոհմակի կաղող գայլերին հոշոտող մի խմբավորում, որն ավելի շահեկան է խմբավորմանը, գոնե կարճաժամկետ առումով և մեծապես շահեկան իշխանությանն ու ժողովրդին՝ ամեն առումով: Ամեն դեպքում ձերբակալությունը, հայտարարությունը և տեսնյութը ստեղծեցին մի շղթա, որը գործի դրեց ՀՀԿ-ի ինքնաոչնչացման անկասելի մեխանիզմը:
Մյուս հանգամանքը, որ առավել պարզ է՝ դա ազգային հերոսների դեմիստիֆիկացիան է: Բոլորը գիտեին թե ինչպես է կառավարվել պետությունը և ովքեր են եղել ղեկին: Բոլորը գիտեին, բայց շատ քչերն էին դա պատկերացնում մանրամասնություններով: Հիմա այդ մանրամասնությունները հառնում են իրենց գզրոցներից: Այն, որ Արցախի հերոս հռչակված գեներալը կարող էր թալանել սեփական բանակը նաև նման մանր և անպատիվ մակարդակով՝ բոլոր սպասված կամ ենթադրված բացահայտումներից ավելի անսպասելի էր: Կարելի է ենթադրել թե ինչպիսի սխեմաներ են ունեցել սննդային շղթայում նրանից շատ ավելի վեր կանգնած կառավարիչները. օրինակ՝ Սերժ Սարգսյանը կամ Ռոբերտ Քոչարյանը:
Գեներալի ձերբակալությունը, սակայն, նաև մտահոգություն է առաջացնում: Վարչապետը դրանով անցնում է մի սահման, որից վերադարձ չկա: Անշուշտ, նա դա անում է գիտակցաբար, անվախ և սկզբունքայնորեն: Բայց եթե դրան չհաջորդեն արագ և մեծածավալ այլ բացահայտումներ և ձերբակալումներ՝ բացառված չէ, որ հսկայական ռեսուրսների տիրապետող հանցավոր տարրերի կողմից կարող է վտանգվել ոչ միայն նույն վարչապետի անձնական անվտանգությունը, այլև՝ ամբողջ հեղափոխության: Այժմ արդեն ազդակը ստացել են այլ՝ առավել մեծ հանցագործներ: Եվ կարծել, որ տանը նստած սպասելու են իրենց ձերբակալություններին՝ թերևս միամտություն կլինի: Առանցքայինն այստեղ ժամանակն է: Չի կարելի թույլ տալ, որպեսզի փախուստներ լինեն և չի կարելի հնարավորություն տալ, որպեսզի ժամանակն օգտագործելով՝ դավադրություններ կազմվեն՝ լինեն դրանք անձի թե պետության դեմ ուղղված: Հիմա այլևս եկել է մաքսիմալ կարճ ժամկետներում մաքսիմալ ծավալուն ձերբակալությունների ժամանակը: Դրանք ռեպրեսիաներ կորակվեին, եթե մոտիվացված լինեին քաղաքականությամբ: Բայց երբ խնդիրն առնչվում է նախկինում երկրի պետական ապարատը բռնազավթած խոշոր քրեական տարրերի մեկուսացմանն ու արդարադատության առջև կանգնեցնելուն՝ ապա դրա արտաքին բրենդավորումը չպետք է մտահոգի իշխանությանը: Այս առաջին խոշոր ձերբակալությամբ պարզ է դառնում, որ առավել մեծ ձկները ժամանակին առավել մածածավալ որս են արել:
Այս օրերին սկսվել է իշխանափոխությունից հետո հեղափոխության իսկական՝ բուն փուլը: Եվ այդ փուլն անհրաժեշտ է ամբողջական թափով առաջ տանել: Վճռականություն կարծես առկա է: Մնում է ցույց տալ, որ ժամանակն անգին է: