Երկուշաբթի, 23 փետրվարի, 2026 թ.
|
Ստեփանակերտում`   +5 °C

«Ուկրաինա պետությունն ամենևին Լենինի նվերը չէ»․ Վարդան Բալյան

«Ուկրաինա պետությունն ամենևին Լենինի նվերը չէ»․ Վարդան Բալյան
398
Հինգշաբթի, 07 ապրիլի, 2022 թ., 02:06

Քաղաքական վերլուծաբան Վարդան Բալյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է. «ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինն անկախ Ուկրաինան հայտարարեց Լենինի կողմից ստեղծված արհեստական պետական կազմավորում: Պատմական իրականությունը, սակայն, միանգամայն այլ է: Փաստ է, որ արդեն 1917 թվականի մարտի 4-ին, ցար Նիկոլայ 2-րդ-ի հրաժարականից ընդամենը երկու օր անց, ուկրաինական երեք ազգային-սոցիալիստական կուսակցություններ ձևավորել են Կենտրոնական ռադան՝ ուկրաինական խորհրդարանը, որը 1917 թվականի հունիսի 10-ին ընդունել է Ուկրաինայի անկախության հռչակագիրը: Հուլիսի 2-ին Ժամանակավոր կառավարությունը Ռադային ուղղված Դեկլարացիայով կոչ է անում հետաձգել Ուկրաինայի ռուսական կայսրության կազմից դուրս գալու գործընթացը մինչև Սահմանադիր ժողովի հրավիրումը:
1917 թվականի նոյեմբերի 7-ին, երբ Ռուսաստանում իշխանությունն անցավ Լենինին, Ռադան հռչակեց Ուկրաինական հանրապետությունը Ռուսաստանի կազմում՝ փաստացի հրաժարվելով անկախությունից՝ հօգուտ ինքնավարության: Այդուհանդերձ, Լենինը դեկտեմբերին Ռադային վերջնագիր ներկայացրեց՝ պահանջելով հրաժարվել ինքնավարությունից և մտնել ՌՍՖՍՀ-ի կազմի մեջ: Ռադան մերժեց: Բոլշևիկյան հեղափոխություն կազմակերպելու անհաջող փորձից հետո 1917 թվականի դեկտեմբերին Մոսկվան Ուկրաինայի օրինական իշխանություն ճանաչեց Խարկովում ինքնահռչակված սովետական հանրապետության ժողկոմը: Ռադան իր հերթին 1918 թվականի հունվարի 22-ին ընդունեց Անկախության հռչակագիր: Խարկովի օրինական խորհրդային պետության ղեկավարության ռազմական օգնության խնդրանքի հիմքով Լենինի զորքերը մտան Ուկրաինա և գրավեցին Կիևը, սակայն մարտի 1-ին ուկրաինական բանակը վերագրավեց քաղաքը՝ հարկադրելով Կարմիր բանակին հեռանալ: Երկու օր անց, 1918 թվականի մարտի 3-ին, Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի 6-րդ կետով Խորհրդային Ռուսաստանը պարտավորվեց ճանաչել Ռադան, կնքել խաղաղության պայմանագիր, իրականացնել սահմանազատում և սահմանագծում: Ու չարեց:
Այդ շրջանի պատմական անցուդարձին մանրամասներին անդրադառնալը տեղին չեմ համարում, կսահմանափակվեմ հակիրճ արձանագրումով, որ, մասնավորապես, գեներալ Պավել Սկորոպադսկու կառավարման շրջանում, ում խորհրդային պատմագրությունը ներկայացնում էր որպես գերմանական օկուպացիոն զորքերի մարիոնետային, որևէ ինքնուրույնություն չունեցող կառավարության ղեկավար, ուկրաինական պետությունը ճանաչված էր 30 երկրի կողմից, Կիևում գործում էին 10 մշտական դիվանագիտական ներկայացուցչություններ, իր հերթին Ուկրաինան դեսպանատներ ուներ 23 արտասահմանյան պետություններում: Հատկանշական է, որ այդ շրջանում Ուկրաինայի մաս էին կազմում Մինսկի, Մոգիլյովի, Վորոնեժի և Կուրսկի նահանգների մաս կազմող տարածքներ:
Ուկրաինայում զարգացող իրավիճակը հասկանալու համար այս պատմական իրողությունների արձանագրումը կարևոր է՝ ուկրաինացիները հստակ գիտեն, որ անկախ կամ կիսանկախ Ուկրաինա պետությունը ամենևին Լենինի նվերը չէ իրենց:
Գուցե այս օրինակն իր հերթին մեզ օգնի հասկանալու համար մեր սեփական պատմությունը, բայց նախ և առաջ Ուկրաինայում զարգացող իրավիճակը գնահատել ոչ զգայական կամ պրոպագանդիստական կարծրատիպերի հիմքով»։

Աղբյուրը`   Վարդան Բալյան