«Տարածաշրջանում ռուս-թուրքական փոխըմբռնումն այլևս անկասելի, գրեթե անշրջելի իրողություն է». Բաբաջանյան

ԱԺ նախկին պատգամավոր Արման Բաբաջանյանի գրառումը. «Տարածաշրջանում ռուս-թուրքական փոխըմբռնումն այլևս անկասելի, գրեթե անշրջելի իրողություն է։ Մեզանում կան քաղաքագետներ, ոմանք նույնիսկ արևմտյան, ամերիկյան համալսարաններում դասավանդող և արևմտամետ համարում ունեցող, բայց ծտպված ռուսական պրոպագանդիստներ, պնդում են, որ ռուս-թուրքական այս ներդաշնակ փոխըմբռնման պայմամներում Արևմուտքի հետ աշխատելը Հայաստանի համար կարող է կործանարար լինել, ուստի, Հայաստանը պետք է հարմարվի իր շուրջը ստեղծված իրողություններին ու փորձի այդ սահմաններում սեղմել-տեղավորել իր ռացիոնալը։
Այս մոտեցումը, գուցեև կարճաժամկետ-օպերատիվ առավելություն կարող է տալ Հայաստանին, բայց ծայրաստիճան վտանգավոր է, եթե շփոթվի երկարաժամկետ ռազմավարության հետ։ Այն կարող է հանգեցնել կոնսերվացման, մեկուսացման և ատրոֆիայի։ Հենց այդ մոտեցումն էր, որ ապահովեց 90-ականների հաղթանակը, բայց միաժամանակ նաև ցանեց այսօրվա գանգրենոզ իրավիճակի սերմերը՝ գերկախվածություն Ռուսաստանից, արտաքին հարաբերությունների կարողազրկում, այլընտրանքի բացակայություն, արդիական, տեխնոլոգիական զարգացումներից անհաղորդ, դրանց անմասն վիճակ, որի արդյունքում անխուսափելի դարձավ աղետալի պարտությունը։
Ցանկացած ռեալիզմ ճշմարտապես իրատեսական է, եթե այն ոչ միայն ստատիկ պատասխաններ է առաջարկում ներկայիս սպառնալիքներին ու մարտահրավերներին, այլ նաև դինամիկ երկարաժամկետ լուծումների խնդիր է դնում՝ գտնում է պոտենցիալ կարողությունների ու հնարավորությունների սթափ հաշվարկված մի սպեկտր, որին, փոքր-ինչ նեղվելով, կարելի է հասնել, ու դրանով իսկ թե՛ փոխել ու վերաձևել անվտանգության միջավայրը, թե՛ գտնել այն յուրացնելու և ձևափոխելու նոր հնարավորություններ։ Սա է, իմ կարծիքով, իրական ռեալիզմը»։