«Հանրապետության պահպանման բանալին». Սուրեն Սուրենյանց

Քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցի ֆեյսբուքյան գրառումը.
«Երկու առաջարկություններ արվեցին՝ այսօրվա աղետը կանխելու նպատակով:
Առաջինը՝ 2021-ի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ էր, որը միտված էր երեք նախկին նախագահների կոնսոլիդացված մասնակցությանը՝ նրանց վարչապետական հավակնությունների բացառմամբ, որը երաշխավորելու էր Նիկոլ Փաշինյանի հեռացումը:
Երկրորդը՝ 2022-ի սեպտեմբերին էր, որը միտված էր նրան, որ Հայաստանի գործող և նախկին ղեկավարների կոնսենսուսով միասնական պատասխանատվություն ստանձնվի ԼՂ խնդրի կարգավորման գործընթացում՝ զգայուն հարցը ներքաղաքական շահարկումներից ու Հայաստանն արտաքին ճնշումներից ձերբազատելու նպատակով:
Երկու առաջարկությունների հեղինակն էլ նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն էր ու, ցավոք, դրանք մերժվեցին հիմնական դերակատարների կողմից՝ չարժանանլով նաև հասարակության աջակցությանը:
Դեժավյուի տպավորություն առաջացավ:
1997-ին, երբ Առաջին նախագահը՝ հայտնի հոդվածով, ձևակերպում էր Հայաստանի զարգացման տեսլականը, «Հայկական Թերմիդորը» նույն անփաստարկ հետևողականությամբ մերժեց պետականության կայուն ընթացք երաշխավորող այդ կոնցեպցիան:
Ինչևէ, վերադառնանք մեր օրեր:
Ուրեմն, Տեր-Պետրոսյանի զույգ առաջարկությունների ընդունումը կարող էր թուլացնել, կասեցնել այն պետականակործան ընթացքը, որը թելադրված էր հետպատերազմյան ստատուս-քվոյով:
Չընդուցինք, հիմա «դեղարաբաղիզացված» հայ- ադրբեջանական կարգավորման գործընթացը հասել է մի հանգրվանի, որի ցանկացած լուծում շոշափելու է Երրորդ հանրապետության հիմքերի վերանայման հարցը, ինչն իր հետ կարող է բերել տարածքային կորուստներ կամ ֆունկցիոնալ իմաստով՝ պետականության ճգնաժամ:
Սրա համար՝ «պարտական» ենք Նիկոլ Փաշինյանին ու պետք է անիծենք ոչ թե արտաքին դերակատարներին, այլ մեր քաղաքական մտածողությանը, որը չկարողացավ հետպատերազմյան փուլում ազգային- պետական նոր ռեալիստական նախագիծ հեղինակել՝ որպես այլընտրանք Փաշինյանի ազգակործան ընթացքին:
Հիմա կանգնած ենք բարդ լուծումների առջև:
Արդյո՞ք Հայաստանի ընդդիմադիր ուժերը գիտակցում են, որ մեր պետականության լինելիությունն առաջին հերթին պայմանավորված է հայ-ռուսական և հայ-թուրքական հարաբերությունների որակով ու այդ հարթության վրա մեզ դարձյալ սպասվում են բարդ լուծումներ:
Եթե այս գիտակցումը կա, իրական խաղաղության հաստատման և Հանրապետության պահպանման հնարավորություն գոյություն ունի:
Սա է բանալին, որի միջոցով կարող ենք Հայաստանում հասնել ներքին փոփոխությունների ու ճկուն դիվանագիտության շնորհիվ՝ նվազագույն կորուստներով դուրս գալ այս իրավիճակից»: