«Հնդկաստանը փորձում է վերածվել գլոբալ խաղացողի»․ Հակոբ Բադալյան

Քաղաքական մեկնաբան Հակոբ Բադալյանի թելեգրամյան գրառումը․ «Կարո՞ղ է արդյոք Հնդկաստան-Պակիստան կոնֆլիկտի թեժացումը դառնա Կենտրոնական Ասիայում «պայթեցման աշխատանք», որին միտված էր Քաշմիրի ահաբեկությունը՝ որպես դետոնատոր:

Ի դեպ, այդ առնչությամբ ուշադրության է արժանացրել հանգամանքը, որ Քաշմիրում ահաբեկությունը տեղի ունեցավ փաստորեն այն ժամանակ, երբ Դելի էր այցելել ԱՄՆ փոխնախագահ Վենսը՝ Հնդկաստանի վարչապետի հետ բանակցության համար:

Հնդկաստանը փորձում է վերածվել գլոբալ խաղացողի, այդ խնդիրը լուծելու համար ձգտելով համաչափ հարաբերություն ունենալ թե Նահանգների, թե Ռուսաստանի հետ: Ամերիկա-ռուսական գործարքի շուրջ գործընթացի ֆոնին կարող է առաջանալ հարց՝ արդյո՞ք Մոսկվան ու Վաշինգտոնը կարող են գալ Հնդկաստանի դերի վերաբերյալ ինչ որ համաձայնության, այդ կերպ փոխելով ուժերի հարաբերակցությունը Ասիայում, որոշակի իմաստով նաեւ Չինաստանին հակակշռելու տրամաբանության մեջ:

Այդ իմաստով, արդյո՞ք կարող է հնարավոր այդ համաձայնության հանդեպ ձեւավորվել չին-եվրոպական «կոնտրհամաձայնության» գիծ: Այստեղ ուշադրություն եմ հրավիրում չին-ադրբեջանական ռազմավարական գործընկերության մասին հայտարարությանը, որ ապրիլի 22-ին տարածվեց Ալիեւի Պեկին այցի եւ Ցզինպինի հետ հանդիպումից հետո: Այդ հայտարարության մեջ խոսվում էր Չինաստան-Եվրոպա-Չինաստան մուլտիմոդալ բեռնափոխադրումների մեծ երթուղու մասին: Իհարկե այստեղ ԵՄ-ն ու Չինաստանը գործակցելու համար թերեւս պետք է համաձայնեցնեն դեռ շատ հարցեր, սակայն կա նաեւ ընդհանուր շահերի միջավայր, այդ թվում վերծը նշածս առանցքային՝ ամերիկա-ռուսական հնարավոր գործարքը:

Ըստ ամենայնի, Ալիևը Պեկին է հրավիրվել հենց վերը նշածս խնդրի համատեքստում: Եվ այս առումով ուշադրության եմ արժանացնում մեկ այլ շատ հետաքրքիր հանգամանք: Ալիեւի Պեկին այցից առաջ Բաքու այցելեց ՌԴ հետախուզական ծառայության ղեկավար Նարիշկինը, որն այնտեղ մասնակցել էր Աֆղանստանի թեմայով քննարկումների եւ Բաքվում հայտարարել, որ «արեւմտյան հատուկ ծառայությունները Աֆղանստանում ծրագրում են ապակայունացում»:

Նարիշկինը չէր մանրամասնել, թե հատկապես ո՞ր հատուկ ծառայությունները: Հազիվ թե ԱՄՆ հետ գործարքի փուլում ՌԴ հետախուզության ղեկավարը այդպիսի ակնարկ աներ ԱՄՆ հասցեին:

Հետևաբար, խոսքը ամենայն հավանականությամբ եվրոպական արեւմուտքի մասին է, մասնավորապես, ամենայն հավանականությամբ՝ այդ գոտում մշտապես ուժեղ բրիտանական հատուկ ծառայությունների մասին:

Եվ այդ ֆոնին հանկարծ ապակայունացում Հնդկաստան-Պակիստան սահմանին, որը խոշոր հաշվով Աֆղանստանից շատ հեռու էլ չէ: Ի դեպ, այդ համատեքստում թերեւս ավելորդ չէ հաշվի առնել Ադրբեջանի սերտ հարաբերությունը թե Բրիտանիայի, մասնավորապես նաեւ բրիտանական հետախուզության հետ, թե Պակիստանի հետ»։