«Նիկոլ Փաշինյանի կողմից իր և Պապ թագավորի պատմական համեմատությունը խորը իմաստ ունի»․ Արմեն Հովասափյան

ՀՀԿ խորհրդի անդամ Արմեն Հովասափյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Վերջին տարիներին Նիկոլը պարբերաբար հայտարարում է, թե «ես Պապ թագավորն եմ», «Պապի նման տղա հայ պատմության մեջ չի եղել»։ Շատերի ականջին սա գուցե թվում էր որպես կատակ կամ պաթոսով լի հռետորաբանություն, բայց իրականում այս պատմական համեմատությունը շատ ավելի խորը իմաստ ունի, քան երևում է առաջին հայացքից։ Պապ թագավորը՝ պատմության մեջ հիշվում է որպես այն թագավորներից մեկը, ով ոչ միայն անհեռատես ու էքսցենտրիկ որոշումներ էր կայացնում՝ հաշվի չառնելով դրան հետևանքները պետության համար (գուցե նաև գիտակցաբար էր դա անում), այլև իր թագավորության գլխավոր թշնամի էր դարձրել Հայ Առաքելական Եկեղեցին։ Նրա թիրախը՝ ոչ միայն Ներսես Մեծ կաթողիկոսն էր, այլ ողջ հոգևոր ինստիտուտը, որը նա փորձում էր վերածել պետության կցորդ կառույցի։
Ինչպես հայտնի է՝ Ներսես Մեծը չէր ընդունում պետական վերահսկողություն Եկեղեցու վրա, նա պահպանում էր հոգևոր ինքնավարությունը, բարձր էր պահում ազգի բարոյական ու հավատքային կողմնորոշումը։ Իսկ Պապը՝ այդ ինքնավարությունը ընկալում էր որպես սպառնալիք և գործում էր ոչ թե բարեփոխողի, այլ՝ քայքայողի դիրքերից։ Նա կաթողիկոսին ներկայացնում էր որպես խանգարող, դավադիր, անգամ՝ որպես դիվանագիտական խոչընդոտ՝ պարսիկների ու հռոմեացիների առջև։ Եկեղեցին նրա աչքում ոչ թե հավատքի տուն էր, այլ չեզոքացվող կենտրոն։
Նույն տրամաբանությունն այսօր արտացոլվում է Նիկոլի քաղաքական գործելակերպում։ Նա տարիներ շարունակ հետևողականորեն արժեզրկում է եկեղեցին՝ մեղադրելով այն «հնացած լինելու», «ժողովրդից կտրված» լինելու, «թալանի և նախկինների» հետ կապ ունենալու մեջ։ Նա քարոզչական ամբողջ մեքենայով սրացնում է հոգևոր դասի դեմ հանրային վերաբերմունքը՝ փորձելով եկեղեցին դուրս մղել հանրային հեղինակության դիրքից։ Եվ հիմա արդեն բացահայտ հայտարարում է, որ ուզում է «էական դերակատարություն ունենալ կաթողիկոսի ընտրության հարցում», որ «պետք է կուսակրոնության ուխտի վրա հետևողականություն սահմանավի» և այլն։ Սա ոչ թե տեխնիկական միտք է, այլ՝ խորքային վտանգավոր քայլ. այսինքն՝ Պապ թագավորի օրինակը Նիկոլի համար միայն պատահական անուն չէ՝ դա ծրագրային նախատիպ է։ Փաստացի Նիկոլն իրեն իսկապես պատկերացնում է որպես Պապի վերամարմնացում։
Մի առանձին առնացքային դրվագ է Ձիրավի ճակատամարտը։ Դա հայոց պատմության ամենափայլուն ռազմական հաղթանակներից էր, որը գրանցվել է Մուշեղ Մամիկոնյանի ռազմավարական հանճարի և բանակի խիզախության շնորհիվ։ Եկեղեցին օրհնել էր պայքարը որպես արդար, և ժողովուրդը պայքարել էր հանուն գոյության, բայց Պապը այդ հաղթանակը վերագրեց իր «դիվանագիտությանը»՝ ամբողջապես սեփականաշնորհելով մարտի փառքը։ Նա փորձեց մոռացության տալ բանակի, եկեղեցու ու հոգևոր առաջնորդության դերը՝ միանձնյա կառուցելով իր փառքի կուռքը։ Ի դեպ, Նիկոլն այսօր անում է նույնը՝ ազատամարտիկները դառնում են անցանկալի անցյալ, եկեղեցին՝ անտանելի ինստիտուտ, իսկ պատերազմի հաղթանակները՝ վերագրվում են իր «խաղաղության օրակարգին»։
Եթե այս ամենին համադրում ենք, որ Պապն էլ էր սպասարկում «դրսի» շահերը և ներդրված էր պետությունը քանդելու (ինչը և արեց) համար, ապա Նիկոլն ամբողջությամբ տեղավորովում է այս կերպարի մոլուցքով տառապելու տրամաբանության մեջ»։