«Դեպքերն ու դեմքերը գուցե տարբեր են, բայց հայ վերնախավում բանավեճը չի մարել»․ Վարդան Բալյան

Քաղաքական վերլուծաբան Վարդան Բալյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Սարիղամիշի ճակատամարտում ամոթալի պարտությունից հետո հայազգի հիսնապետ Արշակի անձնազոհության շնորհիվ փրկված Էնվերը Սեբաստիայում հանդիպում է Սեբաստացի Մուրադի հետ: Կառքից իջնելուց և Մուրադի հետ ձեռքսեղմումից հետո Էնվերը նրան ասում է՝ հայերն են մեր դեմ կռվողները:
Հայդուկապետը հակադարձում է, թե ինչպես թուրքահայերս մեր պարտքը կկատարենք Օսմանյան հայրենիքի հանդեպ, այնպես էլ ռուսահայերը ստիպված են կատարել իրենց պարտքը Ռուսիո հանդեպ:
Մուրադի պատասխանն էլ ավելի է կատաղեցնում Էնվերին․
- Ոչ միայն ռուսահայերը, այլև թուրքահայերն ունեն կամավորական գնդեր, մեկը Քեռին, որ կարնեցի է: Նրանցից մեր ձեռքում գերի ընկածներ կան, վստահ եղեք, որ շատ խիստ պիտի պատժվեք:
Այդ հանդիպումից օրեր անց հայկական ջարդերը համատարած բնույթ են ստանում և այդ պայմաններում Սեբաստիայի Թորգոմյան մակապարտեզի սրահում հրավիրվում է շրջանի հայկական վերնախավի ժողով:
Մեծամասնությունը թուրքերի նման վերաբերմունքի պատճառը տեսնում էին թուրքական կառավարության հակահայ քաղաքականության դեմ հեղափոխական, անխելք երիտասարդների զինված դիմադրությունը:
- Ի՞նչ կարիք կար հեղափոխական շարժում սկսելու թեթևսոլիկ կերպով նմանակելով այլ ժողովուրդների, որոնք դաշնակիցներ ունեին և ավելի բարենպաստ ախարհագրական դիրք ու հզոր պաշտպաններ: Թուրքիո մեջ հայի աղն էր պակաս, թե մաղը: Հայերը տերն էին վաճառականության ու արհետսների, շա՜տ ավելի լավ ու ճոխ կապրեին, քան տիրողները: Հայ մուրացիկ գոյություն չուներ: Բնավ պետք չկար, մենք շատ հանգիստ կապրեինք ու երջանիկ էինք: Մի՛ բարկանար, պարոն Մուրադ, մենք մեզ պաշտպանել չենք կարող, կարիքն էլ չկա, որովհետև այդ բացեիբաց կնշանակե մեզ մինչև օրորոցի մանուկ ջարդել տալ: Բանը բանից շատ անցած է, և մենք կհայտարարենք, որ Սեբաստիայի հայ ժողովուրդն ինքնապաշտպանվել չի կարող և, եթե անգամ հնարավոր է, մերժում է այդ առաջարկը: Ձգեցե՛ք ժողովուրդն իր ճակատագրին...
Դեպքերն ու դեմքերը գուցե տարբեր են, ինչպես ժամանակը, բայց հայ վերնախավում բանավեճը չի մարել նաև հիմա: Ու որոշումը շատ նման է նրան, որ կայացրել ենք այս ժողովին: Էյնշտեյն ասում էր՝ անել նույնը ու ակնկալել այլ արդյունք, հիմարություն է»: