Անտարկտիդայում հրաբուխն ամեն օր մթնոլորտ է արտանետում ոսկու մանր բյուրեղներ

Անտարկտիդայի ամենաբարձր գործող հրաբուխը՝ Էրեբուսը, գիտնականների ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել ոչ միայն իր աշխուժության, այլև բացառիկ երևույթի շնորհիվ. այն ամեն օր երկինք է արտանետում թանկարժեք ոսկե փոշի։ Մոտ 3794 մետր բարձրություն ունեցող այս հրաբուխը, որն իր անունն ստացել է հունական դիցաբանության խավարի աստծո պատվին, համարվում է երկրագնդի ամենահարավային գործող հրաբուխը։ Դեռևս 1841 թվականին հետազոտող Ջեյմս Կլարկ Ռոսի կողմից հայտնաբերված այս լեռան խառնարանում առկա է մշտական լավային լիճ, որը վառ կարմիր գույնը պահպանում է նույնիսկ ամենախիստ ձմեռների ընթացքում, ինչը հազվագյուտ երևույթ է ամբողջ աշխարհում։
Մասնագետների ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հրաբխի արտանետած գազային քուլաները պարունակում են մոտ 20 միկրոմետր չափի ոսկու մանրագույն բյուրեղներ։ Ըստ հաշվարկների՝ Էրեբուսն ամեն օր մթնոլորտ է նետում մոտ 80 գրամ ոսկի, ինչը համարժեք է շուրջ 6000 դոլարի։ Այս մանրագույն մասնիկները քամու միջոցով կարող են տարածվել հրաբխից մինչև 1000 կիլոմետր հեռավորության վրա և հայտնաբերվել են Անտարկտիդայի օդային ավազանի տարբեր հատվածներում։ Բացի թանկարժեք մետաղից, հրաբուխը ժամանակ առ ժամանակ արտանետում է նաև մասնակի հալված ապարներ, որոնք հայտնի են՝ որպես «հրաբխային ռումբեր»։
Չնայած իր բարձր ջերմաստիճանին, հրաբխի շրջակայքում գոյություն ունեն յուրօրինակ սառցե քարանձավներ, որոնք ձևավորվել են դեպի դուրս մղվող տաք գազերի ազդեցությամբ։ Այս քարանձավները ստեղծում են ծայրահեղ պայմաններ, որտեղ գիտնականները հայտնաբերել են սննդարար նյութերով աղքատ միջավայրում զարգացող սնկերի 61 տեսակ։

Էրեբուս հրաբուխն իրենից ներկայացնում է հսկայական գիտական արժեք, սակայն դրա անմիջական հետազոտությունը մնում է բարդ խնդիր՝ բնակլիմայական խիստ պայմանների պատճառով։ Հետազոտությունների մեծ մասն իրականացվում է հեռավորությունից՝ մասնագիտացված գիտական խմբերի կողմից, որոնք փորձում են բացահայտել սառույցի և կրակի այս արտասովոր համադրության բոլոր գաղտնիքները։