«Երկրի ուղեծիրն ու պտտման առանցքի կողմնորոշումը տիեզերքում դանդաղ փոփոխվում են»․ Լևոն Ազիզյան

«Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Լևոն Ազիզյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Հազարավոր և հարյուր հազարավոր տարիների ընթացքում Երկրի ուղեծիրն ու պտտման առանցքի կողմնորոշումը տիեզերքում դանդաղ փոփոխվում են։ Այս փոփոխությունները կոչվում են Միլանկովիչի ցիկլեր։
Առանձնացվում են երեք հիմնական ցիկլեր․
Էքսցենտրիսիտետ՝ ուղեծրի ձևի փոփոխություն։ Երկրի ուղեծիրը գրեթե շրջանաձևից դառնում է ավելի ձգված՝ էլիպսաձև, մոտ 100 000 տարվա բնորոշ պարբերությամբ։
Պտտման առանցքի թեքության փոփոխություն։ Երկրի առանցքի թեքությունը մոտ 41 000 տարվա ընթացքում տատանվում է շուրջ 22,1°–24,5° սահմաններում։
Պրեցեսիա՝ պտտման առանցքի կողմնորոշման փոփոխություն։ Երկրի պտտման առանցքը հոլի նման դանդաղ շրջանաձև շարժում է կատարում՝ մոտ 26 000 տարվա պարբերությամբ։
Այս ցիկլերը միասին փոփոխում են Երկրի վրա ստացվող արեգակնային ճառագայթման բաշխումն ըստ լայնությունների և տարվա եղանակների՝ հատկապես բարձր լայնություններում։
Երկրաբանական ժամանակային մասշտաբներում ուղեծրային այս փոփոխությունները Երկրի կլիմայի երկարաժամկետ փոփոխությունների կարևոր գործոններից են։ Սակայն ներկայիս՝ մարդու գործունեությամբ պայմանավորված գլոբալ տաքացումը տեղի է ունենում շատ ավելի արագ, քան Միլանկովիչի ցիկլերով պայմանավորված կլիմայական փոփոխությունները»։

Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակը շնորհվեց Ֆրենսիս Հալզենին՝ IceCube նեյտրինոների աստղադիտարանի ստեղծմանն ունեցած ներդրման համար
114406.10.2026, 19:12
Հնագետները էտրուսկների դամբարանում ոսկի, սպասք և կառքի մասեր են հայտնաբերել
171304.10.2026, 17:00
Հնագետները առաջին կին փարավոնի իշխանության նոր ապացույցներ են հայտնաբերել
114804.10.2026, 15:54
Գիտնականներն ստեղծել են գենետիկորեն մոդիֆիկացված բանաններ, որոնք չեն մգանում
270529.09.2026, 20:13
Ճապոնիայում կիրառել են աշխարհում առաջին «սրտի կպչուն վիրակապը», որը պատրաստվել է ցողունային բջիջներից (լուսանկար)
161029.09.2026, 18:37
Starship-ը վաղաժամ ավարտել է փորձնական թռիչքը
266128.09.2026, 22:55
Փարիզի կենտրոնում գալլական պաշտպանական կառույցների հետքեր են հայտնաբերել
271328.09.2026, 00:49
Միջերկրականի հատակին Մալթան ու Սիցիլիան կապող 13-հազարամյա «կամուրջ» են հայտնաբերել
233027.09.2026, 16:36