Չորեքշաբթի, 15 հուլիսի, 2026 թ.
|
Ստեփանակերտում`   +24 °C

«Փոքր պետության համար մահացու է փոխկապակցվածությունն այն երկրների հետ, որոնց նկատմամբ ունի պատմական թշնամանք»․ Արա Պողոսյան

«Փոքր պետության համար մահացու է փոխկապակցվածությունն այն երկրների հետ, որոնց նկատմամբ ունի պատմական թշնամանք»․ Արա Պողոսյան
53
Այսօր, 19:24

Քաղաքագետ Արա Պողոսյանի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Իրանական Զավիե ինստիտուտը հետաքրքիր հոդված է հրապարակել՝ «Խաղաղություն փոխկապակցվածության միջոցով․ Ադրբեջանի նոր ռազմավարությունը Հարավային Կովկասում»:
Հոդվածում մասնավորապես՝ կենտրոնական միտքն այն է, որ
«... Ադրբեջանը ձևավորում է նոր պարադիգմ Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքականության վերաիմաստավորման համար։ Այս վերլուծական գրառումը դիտարկում է դիվանագիտական և ենթակառուցվածքային գործընթացների զուգահեռ զարգացումը և ցույց տալիս, թե ինչպես է Բաքուն, իր «խաղաղություն փոխկապակցվածության միջոցով» ռազմավարության շնորհիվ ամրապնդում իր դիրքերը որպես տարածաշրջանի տրանսպորտային և էներգետիկ հանգույց, ինչպես նաև որպես առանցքային դերակատար նոր եվրասիական կարգում»¹։
Ռեալիստ-կոնստրուկտիվիստական տեսական ապարատի միջոցով վերլուծելով Հայաստանի և Ադրբեջան-Թուրքիայի միջև փոխկապակցվածության հեռանկարը, որտեղ մի կողմից դեր են խաղում՝ առաջնային, առկա նյութական ռեսուրսները, իսկ մյուս կողմից՝ ազգային ինքնությունը, գաղափարական և նարատիվային առանձնահատկությունները, ակնհայտ է դառնում, որ փոխկապակցվածությունը երկարաժամկետ խաղաղության ճանապարհ չէ կոնկրետ դեպքում։
Դոմինանտ կողմի համար, որն ունի ռազմաքաղաքական գերակշռություն, աշխարհագրական դոմինանտություն, ֆինանսական և տնտեսական գերակշռող ռեսուրսներ, այդ կողմին ձեռնտու է փոխկապակցվածությունը։
Ռազմաքաղաքական դոմինանտությունը հնարավորություն է տալիս հաստատել դոմինանտություն այն կողմի նկատմամբ, որը գտնվում է փոխկապակցվածության երկու առանցքային դերակատարների միջև, որոնք այս պարագայում Ադրբեջանն ու Թուրքիան են։ Այս երկուսի հետ և սրանց միջև Հայաստանի փոխկապակցվածությունը առաջացնելու է մի կողմից «կոբռայի էֆեկտ»², առավել բացասական երկարատև հետևանքներով և կոնֆլիկտածին տարրերով, իսկ մյուս կողմից՝ Հայաստանի համար ստեղծվելու է կլանման վտանգ՝ քաղաքական, տնտեսական, լոգիստիկ, էներգետիկ և այլն։ Քաղաքական ազդեցության տարրերն արդեն իսկ ակնհայտ են։ Մասնավորապես Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից ժամանակ առ ժամանակ բացառապես ՀՀ ներքին կյանքին վերաբերող հարցերում միջամտության փորձերով, այդ թվում՝ Սահմանադրական փոփոխություններ, ՀՀ Անկախության հռչակագրից հրաժարում, և այլն։ Փոքր պետության համար դոմինանտող պետությունների հետ, որոնց հետ ունի պատմական թշնամանք և փոխադարձ ատելություն, միմյանց նկատմամբ տարածքային և այլ պահանջներ, փոխկապակցվածությունը մահացու է»։

(«Կոբռայի էֆեկտը» կարելի է նկարագրել որպես որևէ խնդիր լուծելու նպատակով ընդունված որոշումը, որն առաջացնում է խրախուսման սխալ մեխանիզմ՝ հանգեցնելով հակառակ, ավելի վատ արդյունքի):

Աղբյուրը`   Արա Պողոսյան