Թբիլիսիի կենտրոնում հայտնաբերվել են հայերեն արձանագրությամբ պատմական քարեր

Թբիլիսիի Ռուսթավելի պողոտայի վերականգնման աշխատանքները նոր պատմական հետքեր են բացահայտել։ «Ազատության հրապարակ» մետրոյի կայարանի հարակից տարածքում հայտնաբերվել են երեք քարե բեկորներ, որոնք, ըստ նախնական տվյալների, կապված են քաղաքի երբեմնի հայկական Կամոյանց Սուրբ Գևորգ եկեղեցու հետ։

Գտածոներից մեկի վրա պահպանվել է Աստվածամոր՝ մանուկ Հիսուսի հետ պատկերաքանդակը։ Քարերի վրա նկատվում են նաև հայերեն արձանագրություններ։ Դրանցից մեկում ընթերցվում է «Կամոյանց» ազգանունը, իսկ արձանագրության մեջ նշված է 1788 թվականը։

Գտածոյի նշանակությունն առավել ընդգծվում է դրա հայտնաբերման վայրով։ Քարերը գտնվել են այն հատվածում, որտեղ մինչև խորհրդային տարիները կանգնած էր Կամոյանց Սուրբ Գևորգ հայկական եկեղեցին։ Պատմական աղբյուրների համաձայն՝ եկեղեցին գտնվել է ներկայիս «Ազատության հրապարակ» մետրոյի կայարանի դիմացի հատվածում և ունեցել է նաև եկեղեցական բակ։

Կամոյանց Սուրբ Գևորգը Թբիլիսիի հին հայկական եկեղեցիներից էր։ Եկեղեցու պատմությունը կապված է Կամոյան ընտանիքի հետ, իսկ կառույցը խորհրդային տարիներին՝ 1937–1938 թվականներին, քանդվել է։

Հայտնաբերված քարերը միակ պատմական հետքերը չեն, որոնք վերջին ամիսներին ի հայտ են եկել այս հատվածում։ Ռուսթավելի պողոտայի վերականգնման աշխատանքների ընթացքում տարածքում հայտնաբերվել են նաև հին կառույցների մնացորդներ և այլ հնագիտական նյութեր։

Ներկայիս աշխատանքների ընթացքում նույն տարածքում հայտնաբերվել են նաև մարդկային մնացորդներ ու տապանաքարերի բեկորներ։ Դրանց առկայությունը ևս կարող է կապված լինել նախկին եկեղեցական բակի և այնտեղ եղած հին գերեզմանատան հետ։

Քարե բեկորները հայտնաբերել են աշխատանքներն իրականացնող բանվորները։ Նկատելով դրանց առանձնահատկությունները՝ նրանք գտածոները տեղափոխել են ավելի ապահով վայր և ծածկել՝ հետագա վնասումից պաշտպանելու համար։

Հայտնաբերված նյութերի պահպանության և հետագա ճակատագրի հարցով քննարկումներ են ընթանում համապատասխան կառույցների հետ։ Նախնական պայմանավորվածության համաձայն՝ նախատեսվում է քարե բեկորները տեղափոխել Թբիլիսիի գործող հայկական եկեղեցիներից մեկի տարածք։

Նոր գտածոները կարևոր են ոչ միայն որպես առանձին պատմական առարկաներ։ Դրանք նոր հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Թբիլիսիի այն հատվածի անցյալը, որտեղ քաղաքի ժամանակակից ենթակառուցվածքների տակ շարունակում են պահպանվել հայկական համայնքի դարավոր ներկայության հետքերը։

Ռուսթավելի պողոտայի վերականգնման ընթացքում ի հայտ եկող նյութերը ցույց են տալիս, որ քաղաքի կենտրոնական հատվածի պատմությունը դեռևս ամբողջությամբ բացահայտված չէ, և նույնիսկ ժամանակակից քաղաքի տակ կարող են պահպանված լինել նախկին կառույցների ու մարդկանց կյանքի հետքերը։